ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ MICHEL KAPLAN

Πώς κατάφερε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία να επικρατήσει για έντεκα αιώνες μάς καλεί να αναλογιστούμε ο διεθνούς φήμης γάλλος ιστορικός στις 13 Νοεμβρίου 2018 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και στις 14 Νοεμβρίου στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης.

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας, στον κύκλο των διαλέξεων «CNRS – Ξεπερνώντας τα σύνορα της γνώσης» που διοργανώνονται προς τιμήν των ερευνητών του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS), υποδέχεται την Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2018, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις 7 το βράδυ, τον Michel Kaplan, ειδικό μελετητή της ιστορίας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Στην ομιλία του (στα γαλλικά με ταυτόχρονη μετάφραση), ο διεθνούς φήμης γάλλος ιστορικός εξετάζει το ερώτημα: «Πώς κατάφερε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία να επικρατήσει για έντεκα αιώνες;» και μας καλεί να αναλογιστούμε τις αιτίες που οδήγησαν στην αξιοθαύμαστη μακροβιότητά της. Η διάλεξη του διαπρεπούς Ομότιμου Καθηγητή και πρώην Προέδρου του Πανεπιστημίου Paris 1 Panthéon-Sorbonne εντάσσεται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Megaron Plus και πραγματοποιείται σε συνεργασία με τη Γαλλική Πρεσβεία.

Συντονίζει ο Αθανάσιος Μαρκόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η είσοδος είναι ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας. Η διανομή των δελτίων αρχίζει στις 5:30 μ.μ.

Την Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2018, στις 7 το βράδυ, ο Michel Kaplan θα δώσει την ίδια διάλεξη και στη Θεσσαλονίκη, στον χώρο του Γαλλικού Ινστιτούτου (Λ. Στρατού 2Α).
Μαζί του συνομιλεί η Πολύμνια Κατσώνη, Καθηγήτρια Ιστορίας στο ΑΠΘ.

«Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και οι έντεκα αιώνες της ιστορίας της δεν αξίζουν, παραφράζοντας την ηρωίδα του Ρακίνα: “ούτε αυτή την υπερβολική τιμή ούτε αυτή την περιφρόνηση”. Η μακροβιότητά της δεν οφείλει τίποτε στην τύχη, αλλά οφείλει τα πάντα σε μία εξαιρετική ιδεολογική κατασκευή».
Michel Kaplan

Από τα εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το έτος 330 μ.Χ. ως και την κατάληψη της πρωτεύουσας το 1453 από τους Οθωμανούς, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία άντεξε στον χρόνο για έντεκα ολόκληρους αιώνες. Πού οφείλεται το μεγάλο αυτό χρονικό διάστημα; Ύστερα από δεκαετίες διδασκαλίας και έρευνας, o Michel Kaplan, στο τελευταίο του εξαιρετικά πρωτότυπο βιβλίο Γιατί το Βυζάντιο;, το οποίο κυκλοφορεί στις 8 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ (σε μετάφραση Κατιάννας Μίχα και Μαρίζας Ντεκάστρο), σκιαγραφεί μια ολοκληρωμένη εικόνα των έντεκα αιώνων κυριαρχίας, επιρροής και ευημερίας του Βυζαντίου. Σε μια εξαιρετική σύνθεση, επισημαίνει τα κύρια στοιχεία που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε τη μακροβιότητα της αυτοκρατορίας και όλα όσα οφείλει στο Βυζάντιο ο σύγχρονος πολιτισμός. Το έργο του τιμήθηκε με το βραβείο Diane Potier-Boės της Γαλλικής Ακαδημίας το 2017.

Στη διάλεξή του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ο καταξιωμένος βυζαντινολόγος αναλύει τους γεωγραφικούς, πολιτικούς, θρησκευτικούς και ιδεολογικούς παράγοντες που συνέβαλαν στη μακροβιότητα της αυτοκρατορίας. Πώς κατάφεραν η επιλογή της γεωγραφικής θέσης, η ασύγκριτη ποιότητα της διοικητικής οργάνωσης του Βυζαντίου, καθώς και η ιδεολογία στην οποία στηρίχθηκε η εξουσία να εξασφαλίσουν την ανωτερότητα της αυτοκρατορίας;

Ο Michel Kaplan (Μισέλ Καπλάν), Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Paris 1 (Πάνθεον-Σορβόνη) του οποίου διετέλεσε πρύτανης από το 1999 έως το 2004, ξεκίνησε τις έρευνές του υπό την καθοδήγηση αρχικά του Πολ Λεμέρλ και στη συνέχεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ και του Νίκου Σβορώνου. Οι πρώτες μελέτες του αφορούσαν την οικονομική ιστορία του Βυζαντίου και ιδιαίτερα την αγροτική οικονομία. Στη συνέχεια διεύρυνε το πεδίο των ερευνών του και ασχολήθηκε με τους πολιτικούς και θρησκευτικούς αξιωματούχους της βυζαντινής κοινωνίας, καθώς και με τις σχέσεις εξουσίας μέσω της μελέτης του μοναχισμού και της αγιοσύνης. Συμμετείχε επίσης στη σύνταξη πολλών συγγραμμάτων για φοιτητές κάθε επιπέδου καθώς και πολλών εκλαϊκευτικών έργων για το ευρύ κοινό. Είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών και διακεκριμένος ομιλητής σε διεθνή συνέδρια. Διαθέχθηκε την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ στη διεύθυνση του Ινστιτούτου Ερευνών για το «Βυζάντιο, το Ισλάμ και τη Μεσόγειο κατά τον Μεσαίωνα» του Πανεπιστημίου Paris I, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 2015, και είναι υπεύθυνος της σειράς Byzantina Sorbonensia των εκδόσεων της Σορβόνης. Τέλος, από το 2001 έως το 2007, διετέλεσε πρόεδρος της Γαλλικής Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών.

Η εκδήλωση θα μεταδοθεί απευθείας μέσω διαδικτύου από τον ιστότοπο της υπηρεσίας ΔΙΑΥΛΟΣ (diavlos.grnet.gr) του Εθνικού Δικτύου Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΔΕΤ) και θα είναι ανοικτή σε όλους. Η παρακολούθηση της μετάδοσης θα είναι εφικτή και μέσω του ιστότοπου του Μεγάρου (www.megaron.gr).