Υπότιτλος εσώφυλλου:
Ζωή πέρα από τη σιωπή

Η εκτέλεση των 120 πατριωτών τη Μ. Παρασκευή
του 1944 στο Αγρίνιο

Ειρήνη Δ. Τριανταφύλλου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ γραμμα 2018

                                         
   

Παρουσίαση:
Το ιστορικό αυτό δοκίμιο αυτό αφορά στην καταγραφή της προφορικής μαρτυρίας σχετικά με τα τραγικά γεγονότα της πόλης του Αγρινίου, τη Μεγάλη Παρασκευή του 1944.
Ως στόχο είχε να αναδυθούν τα βιώματα των ιστορικών υποκειμένων από τα πέτρινα εκείνα χρόνια της Κατοχής και μέσα από αυτά να αναδειχθούν τα ιστορικά συμβάντα με τους όρους της αναπαραστασιμότητας.

Με αφετηρία το πρόσωπο μίας ιδιαίτερης Γυναίκας, της Κατίνας Χαντζάρα – που γνώρισε έναν πολυκύμαντο βίο, αλλά και την προδοσία, όλα σε μία σύντομη ζωή – δόθηκε, μέσα από το πλέγμα – συναγωγή των μαρτυριών, η ηρωική συμπεριφορά, τα γεγονότα, η δράση των ξεχωριστών προσώπων, που ύστερα από 74 ολόκληρα χρόνια έγιναν για πρώτη φορά αφηγήσιμα.
Η όλη προσπάθεια αποτελεί δικαίωση για την ηρωίδα Κατίνα Χαντζάρα, αλλά και για όλους τους πληροφορητές που οι συνθήκες των μεταπολεμικών χρόνων είχαν υποχρεώσει σε αναγκαστική σιωπή. Το βιβλίο αποτελεί την πρώτη έγγραφη κατάθεση προφορικής μαρτυρίας σχετικά με τα τοπικά γεγονότα της Αντίστασης και την εκτέλεση των 120, τη Μεγάλη Παρασκευή του 1944 στο Αγρίνιο, ανάμεσα στους οποίους η ηρωίδα Κατίνα Χαντζάρα, η μόνη γυναίκα. Εκτελέστηκε μόλις τριάντα δύο χρονών. «… σβάρνιζαν το κορμί της κάτω…το χώμα ήταν βρεγμένο και το στάρι στο χωράφι έγινε κατακόκκινο από τις εκτελέσεις…»
Για τούτο έχει την ισχύ τής πρώτης γραφής και τη βαρύτητα του λόγου των ιστορικών υποκειμένων.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ :
Συντομογραφίες
Ευχαριστίες
Εισαγωγικό σημείωμα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΦΛΩΡΙΑΔΑ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ: Το πρώτο φως της Βάγιας Ρίγανη
1.1. Ο γενέθλιος τόπος της Βάγιας
1.2. Η οικογένειά της
1.3. Τα παιδικά της χρόνια

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΒΑΓΙΑ-ΚΑΤΙΝΑ: Η υπηρέτρια των πλουσίων
2.1. Το Αγρίνιο του Μεσοπολέμου
2.1.1. Η ακμάζουσα πόλη
2.1.2. Η άλλη όψη της διασκέδασης
2.2. Η Βάγια υπηρέτρια
2.3. Στα χιλιόφωνα μονοπάτια
2.4. Ο γάμος της με τον Αθανάσιο Χαντζάρα

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ: Η Κατίνα Χαντζάρα στη
χορεία των 120 της Μεγάλης Παρασκευής του 1944
3.1. Ο πόλεμος του 1940 και η Κατοχή στο Αγρίνιο
3.2. Η Κατίνα Χαντζάρα στην Αντίσταση
3.2.1. Η Αντίσταση στο Αγρίνιο
3.2.2 Η Οργάνωση «Εθνική Αλληλεγγύη» και η δράση της Κατίνας Χαντζάρα
στην Αντίσταση
3.3. Η σύλληψη και η φυλάκιση της Κατίνας Χαντζάρα
3.4. Το χρονικό της εκτέλεσης των 120. Kατίνα Χαντζάρα, η “μόνη γυναίκα”
3.4.1. Αγρίνιο, αρχές του 1944
3.4.2. Μεγάλη Παρασκευή του 1944 στο Αγρίνιο. Η καταδίκη των πατριωτών
3.4.3. Η Κατίνα Χαντζάρα στο απόσπασμα
3.5. Μετά την εκτέλεση
3.6. Αντί επιλόγου: Η μικρή πατρίδα τιμά και ευγνωμονεί τους 120

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΠΤΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΙΝΑ ΧΑΝΤΖΑΡΑ:
Η ζώσα μνήμη
4.1. Ολίγα για τις μαρτυρίες
4.2. Προφορικές μαρτυρίες (αρ.1-αρ.43)
4.3. Γραπτές μαρτυρίες (αρ.1-αρ.9)
4.4. Ο κατάλογος των 120 εκτελεσθέντων πατριωτών
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Η Απελευθέρωση του Αγρινίου, 14 Σεπτεμβρίου 1944
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΑΡΧΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

Οπισθόφυλλο

Η απομονωμένη – κλειστή κοινωνία της προπολεμικής υπαίθρου, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε η Κατίνα Χαντζάρα, έθετε συγκεκριμένους όρους και όρια στις αναζητήσεις των ανθρώπων της. Ωστόσο, η ηρωίδα θα υπερβεί τα όρια αυτά, θα δράσει σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πεδίο, στις συνθήκες της Κατοχής και, ενάντια στη μοίρα της, θα βρει στην ηρωική πράξη τη νέα της ταυτότητα και θα ενταχθεί αγωνιστικά την ιστορική πραγματικότητα και στα μεγάλα γεγονότα. Όμως, στον μετέπειτα χρόνο, οι κοινωνικές προκαταλήψεις σε βάρος των γυναικών θα την αποκλείσουν από την δικαίωση.
Η Κατίνα Χαντζάρα έδωσε «έρανο» τη δική της ζωή στην πατρίδα. Είναι για τούτο που το συλλογικό «εμείς», αντίθετα με τη θεσμική λήθη, ζήτησε την αποκατάστασή της και την τοποθέτησε στην κεντρική σκηνή της ιστορίας, όπως της πρέπει.
Η Κατίνα Χαντζάρα εκτελέστηκε τη Μεγάλη Παρασκευή του 1944 στο Αγρίνιο, η μόνη γυναίκα στην ανθρωποθυσία των εκατόν είκοσι (120) πατριωτών από τους Γερμανούς κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους: «σβάρνιζαν το κορμί της κάτω…το χώμα ήταν βρεγμένο και το στάρι στο χωράφι έγινε κατακόκκινο από τις εκτελέσεις…».
Η παρούσα έρευνα ας αποτελέσει την αρχή, ώστε να υπάρξει ενδιαφέρον για την αναζήτηση αλλά και τη δικαίωση και άλλων αφανών ηρώων και ηρωίδων.