Επανακυκλοφορούν τρία πολιτικά, τρία διαχρονικά
βιβλία του Θανάση Σκρουμπέλου

Τα φίδια στον Κολωνό

1η έκδοση: Ιούνιος 2016

Στην πλατεία δεν μπορείς να σεργιανίσεις, αισθάνεσαι περίεργα. Πληθώρα κόσμου και γνωστός κανένας. Τους αφάνισε όλους η μεταδημότευση, η ξενιτιά, η φυλακή και το φρενοκομείο.

Ο Θανάσης Σκρουμπέλος αφηγείται μία και μόνη ιστορία: την άγνωστη στους νεότερους Ιστορία που άνδρωσε τη μετεμφυλιακή Ελλάδα της μειονεξίας και της κακομοιριάς. Την Ελλάδα που ανέδειξε τη φορμάικα και το μπετόν ως πάγια συστατικά του μικροαστικού της ύφους. Την Ελλάδα που μια ζωή μεταμορφώνει τα καλύτερα παιδιά της σε φίδια απελπισμένα, φίδια της χειμέριας νάρκης και ερπετά της σύντομης άνοιξης.

Μέσα από μια πολυφωνική αφήγηση (που παραπέμπει, ως προς την αδρότητα και τον αυθεντικό της ρεαλισμό, στον Μάριο Χάκκα) αναδεικνύει με δραματικό τρόπο —και όσο κανένας σύγχρονος πεζογράφος— τις πιο σκοτεινές πτυχές της νεότερης Ελλάδας.

FIDIA-STON-KOLONO-COVER-FRONT-WEB

Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε το 1981.

Μια παρουσίαση από τον Librofilo

Το βιβλίο Τα φίδια στον Κολωνό του Θανάση Σκρουμπέλου ήταν μιά πραγματική έκπληξη. Είχα ακούσει για αυτό το βιβλιαράκι (διαβάζεται σε 1-2 ώρες), αλλά δεν περίμενα ότι η ανάγνωση του θα ήταν “μιά γροθιά στο στομάχι” (κοινότυπη έκφραση, αλλά δεν βρίσκω άλλη να περιγράψει το σοκ).

Ο συγγραφέας “παίζει” στον τίτλο με το ιερό των Ερινύων (των οποίων, ως γνωστόν, τα κεφάλια ήταν τυλιγμένα με φίδια) που υπήρχε στον Κολωνό, και εκεί ήρθε ο Οιδίπους να συναντήσει τον θάνατο που επιζητούσε. Η ιστορία του Οιδίποδα —σε δεύτερο πλάνο— είναι πολύ έντονη στο βιβλίο με πολλές παραλλαγές. Μεγάλος πρωταγωνιστής βέβαια είναι η μετεμφυλιακή Ελλάδα και οι δυτικές συνοικίες.

Στα πλάγια των δρόμων στήθηκαν πολυκατοικίες, συγκροτήματα, κρύψαν τον ήλιο, πάγωσε η γειτονιά και πίσω από τις καπλαμαδένιες πόρτες καταχωνιάστηκαν μιλιούνια. Άφησαν τον τόπο τους κι ήρθαν, πιάσαν τα περάσματα, μας εκτόπισαν, τι να κάνουν. Ορεσίβιοι αρχιτέκτονες κατάπιαν τις αλάνες και τις αυλές, στριμωχτήκαμε. Ο λόφος κινδυνεύει, κάποιος μελετητής, από που να κατάγεται; Θέλει να τσιμεντάρει τα βραχάκια του, να στήσει ζαρντινιέρες με τουλίπες, τυρέμπορας ο πατέρας του, στην Ολλανδία θα τον σπούδασε, εκεί φύονται οι τουλίπες. Σταματήστε ρε, μην τον γαμάτε έτσι αυτόν τον τόπο, έχει ιστορία.

Οι χαρακτήρες του βιβλίου είναι λούμπεν, περιθωριακοί, ανυπόταχτοι. Ναρκωτικά, αλητεία μέσα στις μικρές ιστοριούλες της νουβέλας με νεορεαλιστικό Παζολινικό φόντο — μη ξεχνιόμαστε ο συγγραφέας είναι γνωστός σεναριογράφος. Η γραφή του Σκρουμπέλου γυμνή και ελκυστική, τρυφερή και βίαιη, ελκυστική και απωθητική σε μεταφέρει σε μιά Αθήνα που ζήσαμε, που ζούμε. Κορυφαία στιγμή της Ελληνικής λογοτεχνίας αυτό το βιβλιαράκι το μικρό, το μέγα…

———————-
Bella Ciao

1η έκδοση: Δεκέμβριος 2012
BELA-CHAO_350

Το να είσαι παιδί στοv Eμφύλιο και να ζεις στις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης αποτελεί μια εμπειρία για την οποία η «επίσημη» Ιστορία αναφέρει ελάχιστα και οι προφορικές μαρτυρίες πολύ περισσότερα. Το μυθιστόρημα του Θανάση Σκρουμπέλου στηρίζεται σε αυθεντικά ντοκουμέντα, αλλά δεν είναι απλώς η ιστορία των κακοποιημένων παιδιών που επέζησαν, ούτε μια ακόμα μαρτυρία για τον Εμφύλιο. Είναι ένας πειστικός πίνακας της εμφυλιοπολεμικής εποχής από τη σκοτεινή μεριά των πραγμάτων.

Η Μπέλα Τσάο, ο Μουρκέας, ο Πέρρης, οι απάνθρωποι «μπόκοι», είναι οι πρωταγωνιστές μιας συναρπαστικής ιστορίας, όπου το αίμα ζητάει απεγνωσμένα το αίμα: πρόκειται για το άγριο αίμα του Εμφυλίου, το οποίο είτε αγοράζεται μισοτιμής από τον αντίπαλο (με τη μορφή της παράνομης υιοθεσίας) είτε παίρνει τυφλά την εκδίκησή του –με την πιο θανάσιμη σκληρότητα που γνώρισε ποτέ ο τόπος.

—————————-
Μπλε καστόρινα παπούτσια: Mια ροκ ιστορία από τις ταραγμένες μέρες του ’64

1η έκδοση: Νοέμβριος 2007
ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ (Νέο σχήμα & νέα τιμή): Ιούνιος 2016

COVER_SKROUBELOS_MPLE_KASTORINA_FRONT_WEB

Με αφορμή την αιματηρή προβοκάτσια του παρακράτους τον Νοέμβριο του 1964, κατά τον εορτασμό για την επέτειο ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοπόταμου, ο Θανάσης Σκρουμπέλος στήνει μια τολμηρή τοιχογραφία των σίξτις, με φόντο το μαγαζί «Χαβάη» στο Μεταξουργείο: κέντρο τραβεστί, τόπο συνάντησης πρώην χιτών, αρχηγείο παρακρατικών συνωμοσιών, σήμα κατατεθέν μιας γειτονιάς, μικρογραφίας της Ελλάδας, χωρισμένης αυστηρά στα όρια μιας εξουσίας που καθόριζαν οι διεκδικήσεις των άτεγκτων αντιπάλων, Λαμπράκηδων και παρακράτους.

Με σπαρταριστούς χαρακτήρες, όπως τον γοητευτικό πρωταγωνιστή Τρίλια ή Γαζούρη ή Γόη ή Άλογο, τον κυρ-Χρήστο, πανίσχυρο αφεντικό της «Χαβάης», τον μυστήριο, θεληματικό Μπόη, τον Μαλατσία, την Αριστέα, τη Νένα, πλήθος δευτερεύοντες χαρακτήρες και πυκνή πλοκή που κόβει την ανάσα, το μυθιστόρημα ξετυλίγει με τέχνη μικρά, άγνωστα περιστατικά της εποχής και τις υπόγειες διαδρομές που τα συνδέουν με τα γνωστά πολιτικά γεγονότα.

Τα Mπλε καστόρινα παπούτσια είναι ένα παθιασμένο μυθιστόρημα για τα πάθη της Αριστεράς, για τα πάθη της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Μια συγκλονιστική ιστορία που πραγματεύεται την Ιστορία με τα υλικά ερωτικής τραγωδίας.

Μια εξαιρετική κριτική στην Ελευθεροτυπία

Γραμμένο με χιούμορ και σε χαμηλούς τόνους, με καλά επεξεργασμένους χαρακτήρες (ξεχωρίζουν ο κυρ-Χρήστος, ο Μπόης, ο Γαζούρης και η Αριστέα), καθώς και με σοβαρή μέριμνα για την εικονογράφηση των σκληρών αδιεξόδων των ηρώων του, που συντρίβονται λιγότερο από τις διαφορές των πολιτικών τους παρατάξεων και περισσότερο από την ασφυξία της καθημερινότητάς τους, το βιβλίο του Σκρουμπέλου αποτελεί μια πολύ προσεκτική σπουδή του κοινωνικού περιθωρίου της δεκαετίας του 1960 (στο ίδιο θέμα, αλλά με εμφανώς λιγότερες δυνάμεις προσήλθε το 2006 ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης με το μυθιστόρημά του Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου), η οποία βγαίνει στο προσκήνιο χωρίς δογματισμούς και ιδεολογικοποιήσεις, σαν ένας ολοζώντανος και απολύτως χειροπιαστός μέσα στις ακραίες αντιφάσεις και αντιθέσεις του κόσμος.

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Ελευθεροτυπία, 16.03.08