Ο Γρηγόρης Πλαστάρας στην «Κ» για την επετειακή γιορτή
Κεντρικό θέμα της 50ης διοργάνωσης, η Μικρασιατική Καταστροφή ως στοιχείο ταυτότητας στην Ελλάδα του σήμερα

Φεστιβάλ Βιβλίου Ζάππειο. Φωτ. ΣΕΚΒ
Αλεξάνδρα Σκαράκη

(αναδημοσίευση από)
https://www.kathimerini.gr/culture/books/562017679/50-chronia-festival-vivlioy-zappeioy-o-grigoris-plastaras-stin-k-gia-tin-epeteiaki-giorti/?fbclid=IwAR3RTlMIzJvnup4K-OKNx2deJsSw7JEmYwoiM0XtiU7si0pt-f3HH1PwPds

Νέοι και παλαιότεροι τίτλοι βιβλίων, δράσεις και επιμορφωτικές συναντήσεις στο κέντρο της πόλης. Το Φεστιβάλ Βιβλίου, ένας από τους πιο αγαπημένους και ιστορικούς πολιτιστικούς θεσμούς της χώρας, επιστρέφει για ένα ακόμη φθινόπωρο στο Ζάππειο.

Από τις 2 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2022, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να συνδυάσουν τη βόλτα τους με την αγορά βιβλίων και την παρακολούθηση ειδικών εκδηλώσεων στο πλαίσιο ενός ενδιαφέροντος προγράμματος. Αλλά το φετινό φεστιβάλ είναι ξεχωριστό, καθώς γιορτάζει τα 50 χρόνια από την πρώτη του παρουσία, προσκαλώντας τους φίλους του βιβλίου να ενισχύσουν την προσπάθεια του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου (ΣΕΚΒ).

Με σύνθημα «Η καρδιά του Πολιτισμού, για άλλη μια χρονιά, χτυπάει στο Ζάππειο», συντελεστές και εκδότες περιμένουν το κοινό σε αυτή τη μεγάλη γιορτή της φιλαναγνωσίας. Τα περίπτερα της 50ης έκδοσης του φεστιβάλ είναι 240 στον αριθμό. «Αυτό σημαίνει ότι συμμετέχουν πάνω από 300 εκδοτικοί οίκοι, το σύνολο του εκδοτικού χώρου», λέει στο kathimerini.gr ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου, Γρηγόρης Πλαστάρας.

Είναι γεγονός ότι η πανδημία του κορωνοϊού έπληξε σε σημαντικό βαθμό τον χώρο του βιβλίου – και του φεστιβάλ που δεν πραγματοποιήθηκε το 2020 – όπως εξάλλου και η οικονομική κρίση που εξακολουθεί να τον επηρεάζει. «Όμως είμαστε εδώ για άλλη μια χρονιά να πριμοδοτήσουμε την τέχνη και τον πολιτισμό που θεωρούμε ότι αποτελούν βασικές προϋποθέσεις νοηματοδότησης της ζωής μας», αναφέρει ο κ. Πλαστάρας. Και συμπληρώνει: «Θέλουμε να αποτελούμε μια πνευματική κιβωτό όπου θα διασώζεται ο δημιουργικός διάλογος, η πολυφωνία, η διανοητική εγρήγορση. Η ένωση των πάγκων των βιβλίων μας ο ένας δίπλα στον άλλον, η αρμονική μας συνεργασία, η αγάπη μας για το βιβλίο και τον πολιτισμό και ο σεβασμός στους αναγνώστες μας, επιθυμούμε να γίνουν ένα σημείο αναφοράς για το πως η κοινότητα του βιβλίου θα μπορούσε να γίνει παράδειγμα κοινωνικότητας στην καθημερινή μας ζωή».

Ωστόσο, παρά την κρίση που έφερε η πανδημία σε πολλούς κλάδους και φορείς, ο αντίκτυπος στο βιβλίο είναι θετικός. «Ο κόσμος αντιλήφθηκε ότι η αλήθεια βρίσκεται στις σελίδες ενός καλού βιβλίου οπότε έχει στραφεί προς τα εκεί».

Τα αφιερώματα
Όπως σε κάθε διοργάνωση, έτσι και σε αυτή, το φεστιβάλ παρουσιάζει αφιερώματα που εστιάζουν σε θέματα επικαιρότητας. Κεντρικό αφιέρωμα φέτος είναι η «Μικρασιατική Καταστροφή ως στοιχείο ταυτότητας στην Ελλάδα του σήμερα», με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων. «Παράλληλα, έχουμε το “Διαφορετικότητα και ρατσισμός“, θεματική ενότητα που αποτελεί σημαίνον ζήτημα των καιρών και μέσα από ομιλίες ειδικών (ψυχολόγων-παιδαγωγών) επιθυμούμε να διατυπωθούν επ’αυτού κρίσιμα ερωτήματα, προβληματισμοί και διάλογος. Τέλος, διοργανώνουμε ένα εκτενές αφιέρωμα στον αρχιτέκτονα του νεοελληνικού θεάτρου και τεράστιου διαμετρήματος λογοτέχνη, Ιάκωβο Καμπανέλλη», εξηγεί ο κ. Πλαστάρας. Τα αφιερώματα πλαισιώνουν εκδηλώσεις βιβλίων, μουσικές, θεατρικές και παιδικές παραστάσεις.


Φεστιβάλ Βιβλίου Ζάππειο. Φωτ. ΣΕΚΒ

Το φεστιβάλ στο σημερινό πολιτιστικό γίγνεσθαι
Ένα από τα ερωτήματα που έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, της πληροφόρησης και συνεπώς τη συμβολή τους στον πολιτισμό είναι το ποια είναι η θέση του φεστιβάλ στη σύγχρονη κοινωνία. Ο πρόεδρος του ΣΕΚΒ απαντά: «Εμείς αυτά τα στοιχεία επιθυμούμε να τα ενσωματώσουμε στο πολιτιστικό όραμά μας, να τα μετοχυρώσουμε σε στοιχεία προόδου με πρωτεύοντα παράγοντα τον άνθρωπο, τις αγωνίες του για μια ποιοτική και ουσιώδη ζωή. Ως εκ τούτου, το φεστιβάλ είναι για εμάς και ένα χωνευτήρι από όπου θα ξεπηδήσουν νέες ιδέες, νέα όνειρα για μια ανώτερη αντίληψη του τρόπου που βιώνουμε την εποχή μας».

Ο κ. Πλαστάρας σημειώνει ότι οι υπεύθυνοι του φεστιβάλ δεν αντιμετωπίζουν την τεχνολογία με ανταγωνιστικό τρόπο. «Παρότι ο έντυπος και ο ηλεκτρονικός λόγος φαίνεται να αντιμάχονται ο ένας τον άλλον, θα βρεθεί η μέση οδός, θα συνυπάρξουν και ο έντυπος λόγος δεν θα χάσει την αξία του». Σίγουρα, υπηρεσίες όπως τα audiobooks ή το Kindle έχουν γίνει δημοφιλή την τελευταία δεκαετία κυρίως στους νεότερους αναγνώστες, όμως «είναι άλλο το συναίσθημα να κρατάς στα χέρια σου το σώμα του μηνύματος».

«Μια γέφυρα γνωριμίας»
Στο κάλεσμά που κάνει για επίσκεψη στο φεστιβάλ, ο πρόεδρος – μεταξύ άλλων – τονίζει τη σημασία του βιβλίου λέγοντας ότι «είναι μια γέφυρα γνωριμίας σε έναν κόσμο που κινδυνεύει να χαθεί στην απομόνωση και τη μοναξιά. Μπορεί να αποτελέσει την αφορμή να δούμε τα γεγονότα με διαφορετικό τρόπο».

Όσον αφορά την επιτυχία μιας τόσο μεγάλης διοργάνωσης, αυτή δεν συνδυάζεται με την επέτειο, ούτε με την εμπορική απήχηση. «Αλλά επειδή θα επιβεβαιώσει τον βασικό της στόχο να είναι μια κοινωνική δράση που θα αγκαλιάσει όλους τους πολίτες».

Μια διοργάνωση του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.), του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), του Εθνικού Θεάτρου, του Θεάτρου Καλλιτεχνικού Δικτύου.