Αλέκα Ζωγράφου: συνέντευξη στη Μαρία Τσακίρη

Συγγραφέας του βιβλίου Μαυροδάφνη – Εκδόσεις Χάρτινη πόλη

Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, που στις σελίδες του μαθαίνουμε την ιστορία της Achaia Clauss, την ονομασία της μυρωδάτης μαυροδάφνης, αλλά κυρίως λεπτομέρειες για τη ζωή του φιλέλληνα Γουσταύου Κλάους που “θέλησε και πέτυχε να γίνει η Καστροπολιτεία του σημείο αναφοράς στην Ευρώπη και τόπος να τον επισκεφτούν εξέχουσες προσωπικότητες του εξωτερικού και της Ελλάδας” μας έδωσε η Αλέκα Ζωγράφου. Η έρευνα αποτέλεσε ένα σημαντικό μέρος αυτής της απαιτητικής συγγραφικής προσπάθειας “που μοσχοβολάει μαυροδάφνη και όνειρα”. Όπως λέει στο Vivlio-life η συγγραφέας «Κάθε βιβλίο που αγγίζει ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα, η έρευνα επιβάλλεται. Το «περίπου” δεν έχει καμία θέση. Απαιτείται η ακρίβεια, ο σεβασμός και η σωστή προσέγγιση. Η κατεύθυνση δεν ήταν μία, έκανα πολλές φορές κύκλους και άλλες τόσες ακολούθησα την ίδια διαδρομή για να μην γίνουν λάθη από μέρους μου».

Το μυθιστόρημά σας γίνεται αφορμή να γνωρίσουμε πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα, τα οποία οι νεότερες γενιές αν δεν αγνοούμε, σίγουρα ξέρουμε ελάχιστα. Ας γνωρίσουμε, λοιπόν, τον κεντρικό σας ήρωα Γουσταύο Κλάους και τον λόγο που αποφασίσατε να ασχοληθείτε μαζί του.
Γουσταύος Κλάους! Ο Βαυαρός, ο φιλέλληνας, ο οραματιστής, ο ρομαντικός σταφιδέμπορος, ο ευεργέτης της Πάτρας. Ο Γουσταύος Κλάους ήταν η εμβληματική προσωπικότητα που μου κέντρισε το ενδιαφέρον να ανακαλύψω πολλά για εκείνον και να «ξεκλειδώσω” πολλά για την Achaia Clauss. Το οινόκαστρο ή η καστροπολιτεία είναι ένας τρόπος για να ταξιδέψει κάνεις στον χώρο του ιδρυτή της και να βουτήξει στην ιστορία των 165 ετών που κρύβονται στα βαρέλια των κρασιών, τρυπώνουν στους πέτρινους πύργους, απλώνονται στις απέραντες εκτάσεις των αμπελώνων.
Ήθελα πολύ να ρίξω μπόλικο μελάνι στην ξεχωριστή αυτή ιστορία που μοσχοβολάει μαυροδάφνη και όνειρα. Στην ιστορία που ξεκινάει από τον Γουσταύο και περνάει στη δεύτερη γενιά, όταν πια αναλαμβάνει την Achaia Clauss ο πολιτικός και τεχνοκράτης, ο Βλάσης Αντωνόπουλος. Ήταν ένα στοίχημα να χωρέσω σε ένα γλυκόπιοτο μυθιστόρημα -που είναι και το πρώτο που έχει γραφεί για τα πρόσωπα της Achaia Clauss. Η αγάπη των αναγνωστών με επιβεβαιώνει καθημερινά ότι το κέρδισα.
Ποιο στοιχείο της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον σας και πόσο επηρέασε την τελική σας απόφαση για την έκδοση της Μαυροδάφνης το γεγονός πως ο Κλάους ήταν φιλέλληνας;
Φυσικά! Αγάπησε την Ελλάδα, τον πολιτισμό και την κουλτούρα μας. Υπήρξε από τους πρώτους που πρόσφεραν οικονομικά και όχι μόνο για να κοσμεί την Πάτρα το θέατρο Απόλλων. Θέλησε και πέτυχε να γίνει η Καστροπολιτεία του σημείο αναφοράς στην Ευρώπη και τόπος να τον επισκεφτούν εξέχουσες προσωπικότητες του εξωτερικού και της Ελλάδας.
Στο βιβλίο, άλλωστε, βλέπουμε την άφιξη της πριγκίπισσας Σίσσυ και η ονοματοδοσία «Imperial» το γνωστό «αριστοκρατικό κελάρι» από τον Γουσταύο προς τιμή της.
Μαθαίνουμε, επίσης, από το βιβλίο σας πού οφείλει την ονομασία του το κρασί μαυροδάφνη. Ας γνωρίσουμε λοιπόν και τη Δάφνη.
Η Δάφνη, το κορίτσι με τα μαύρα μαλλιά και τα μαύρα μάτια που έκλεψε την καρδιά του Γουσταύου, έχασε τη ζωή της σε πολύ μικρή ηλικία, κάτι που βύθισε στη θλίψη τον Κλάους.
Χρόνια αργότερα, βλέποντας τις αποχρώσεις του κρασιού του, το μυαλό του έτρεξε σε εκείνη και έτσι, το ονόμασε Μαυροδάφνη.
Από το 1873 ως σήμερα, αυτή η… μελαχρινή κυρία του οίνου… έγινε το πιο πολυταξιδεμένο κρασί, μια αριστοκράτισσα με πλούσιο βιογραφικό, υψηλές γνωριμίες και γλυκιά γεύση.
Ήταν μονόδρομος για σας η επιλογή του τίτλου σας;
Ναι! Όποιος άλλος τίτλος, θα ήταν μέτριος, για κάτι τόσο σπουδαίο όπως η ιστορία της Καστροπολιτείας.
Ο έρωτας του Γουσταύου για τη Δάφνη, όπως γράφετε ήταν παράφορος. Τόσο γι αυτή τη σχέση όσο και για το γάμο του αργότερα με τη Θωμαή, αλλά και όλα αυτά που μας περιγράφετε για την πατρινή καστροπολιτεία χρειάστηκε έρευνα, και αν ναι, προς ποια κατεύθυνση κινηθήκατε;
Κάθε βιβλίο που αγγίζει ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα, η έρευνα επιβάλλεται. Το «περίπου” δεν έχει καμία θέση. Απαιτείται η ακρίβεια, ο σεβασμός και η σωστή προσέγγιση. Η κατεύθυνση δεν ήταν μια, έκανα πολλές φορές κύκλους και άλλες τόσες ακολούθησα την ίδια διαδρομή για να μην γίνουν λάθη από μέρους μου.
Εμπνευσμένο από αληθινά γεγονότα είναι το μυθιστόρημά σας. Πόσο χώρο και χρόνο αφιερώσατε στη μυθοπλασία κατά τη συγγραφή;
Έδωσα τον χώρο στη μυθοπλασία που χρειαζόταν για να μπορεί να τέμνει και να τέμνεται από τα αληθινά πρόσωπα και γεγονότα.
Η μαυροδάφνη, όπως έχετε πει, ρέει άφθονη στις σελίδες του βιβλίου σας. Πίνατε μαυροδάφνη πριν φθάσει σε σας η υπέροχη μυρωδιά της μέσα από τη συγγραφική έμπνευση;
Η Μαυροδάφνη θέλει χρόνο στο βαρέλι και ρέγουλο στο ποτήρι. Είναι το κρασί που απολαμβάνεις σε ένα ποτήρι, όχι παραπάνω!
Μαυροδάφνη κατά τη συγγραφή δεν έπινα (φοβάμαι ότι δεν θα είχαμε τα αναμενόμενα αποτελέσματα), όταν, όμως, βρέθηκα με το βιβλίο στα χέρια και στην Καστροπολιτεία, ε, ναι! Εκεί ήπιαμε όλοι μαυροδάφνη και σηκώσαμε ψηλά τα ποτήρια μας!
Πόσο κοντά στην ιστορία και τον πολιτισμό της Αχαΐας σας έφερε το μυθιστόρημά σας και ποιο μικρό ή μεγάλο στοιχείο της έρευνας σας εντυπωσίασε περισσότερο;
Η Πάτρα και γενικότερα η Αχαΐα έχει ιστορία σπουδαία και με τα μολύβια μου θέλησα να τα χωρέσω στο βιβλίο. Σημάδια πατριωτισμού και περηφάνιας, αγώνων για την ελευθερία, σημεία που έδωσαν τη ζωή τους προασπιζόμενοι τα ιδανικά τους όπως τα Ψηλά Αλώνια, τα Καλάβρυτα, η απελευθέρωση της Πάτρας από τους Γερμανούς, μου προκάλεσαν δέος, ρίγη και συγκίνηση και θα αναφέρω και κάτι ακόμα! Στα χρόνια της Κατοχής, η καστροπολιτεία προσέφερε βοήθεια σε πληγωμένους, καταζητούμενους και αγωνιστές.
Γουσταύος και Achaia clauss. Γνωρίζετε αν υπάρχει βιβλιογραφία ή άλλη μυθιστορηματική προσέγγιση για τον Γερμανό σταφιδέμπορο και ιδρυτή της κορυφαίας οινοποιητικής εταιρίας;
Από όσο γνωρίζω, υπάρχει βιβλιογραφία για το κρασί και τον ιδρυτή. Μυθιστόρημα, όμως, όπως ανέφερα και πριν, είναι μόνο αυτό! Η Μαυροδάφνη!!!
“Πόση δύναμη έχει η μετάνοια;” αναρωτιέστε. Σύμφωνα μ’ ένα Γάλλο συγγραφέα: “Η μεταμέλεια δεν είναι τόσο λύπη για το κακό που κάναμε, όσο φόβος για εκείνο που μπορεί να πάθουμε εξαιτίας του”. Θα δούμε να συμβαίνει στην ιστορία σας;
Στο βιβλίο συναντάμε τη μετάνοια, ναι, υπάρχει ο φόβος, αλλά η πίστη στον Θεό σώζει πολλούς από τους πρωταγωνιστές και αρκετές φορές.
Συγχώρεση. Το πόσο ακριβό θα αποδειχτεί το αντίτιμό της, θα το δούμε στην κορύφωση της πλοκής σας. Πιστεύετε κι εσείς πως μόνο οι γενναίοι γνωρίζουν να συγχωρούν; Πως δεν είναι στη φύση των δειλών να το κάνουν;
Όταν κάποιος συγχωρεί, δεν είναι γενναίος, είναι καλός άνθρωπος. Κάποιος συγχωρεί, γιατί μπόρεσε να μπει στα παπούτσια του άλλου, γιατί θέλησε να κρατήσει το παρόν του ανέγγιχτο από βερεσέδια του παρελθόντος που… αν θέλετε τη γνώμη μου, το μόνο που κάνουν, είναι να προκαλούν ξέφτια στη ζωή μας. Συγχωρείς και πας παρακάτω, δηλαδή.

Σας ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συνέντευξη και στην υγειά σας η Μαυροδάφνη!

Λίγα λόγια για το βιβλίο
Τα όνειρά του ήταν καμωμένα από χώμα και αμπέλι και, λίγο μετά την άφιξή του στην Πάτρα, ο Γουσταύος Κλάους τα έκανε πραγματικότητα. Ο έρωτάς του για τη Δάφνη παράφορος, όμως είχε τραγικό τέλος. Και για να την τιμήσει, έδωσε το όνομά της στο καλύτερο κρασί του, τη Μαυροδάφνη. Ο γάμος του με τη Θωμαή, μία από τις κυρίες της Αυλής της βασίλισσας Αμαλίας, και ο ερχομός της κόρης τους γέμισαν ξανά με φως τη ζωή του. Με πέτρα, λάσπη και τους καλύτερους μάστορες έχτισε τη δική του καστροπολιτεία λίγο έξω από την Πάτρα. Η μικρή Ρηνιώ, που ζούσε εκεί με την οικογένειά της, έγινε αχώριστη φίλη με την κόρη του Γουσταύου, την Αμαλία. Τα χρόνια περνούν, ο Γουσταύος φεύγει από τη ζωή, αλλά πάντα αποτελεί το σημείο αναφοράς στην καστροπολιτεία. Εκεί όπου βρίσκεται για χρόνια κρυμμένο ένα τρομερό μυστικό. Ένα μυστικό που όταν έρθει στο φως, θα κλυδωνίσει τις σχέσεις και θα δοκιμάσει τις συνειδήσεις. Πόση δύναμη έχει η μετάνοια; Πόσο ακριβό θα αποδειχτεί το αντίτιμο της συγχώρεσης;

Βιογραφικό
Η Αλέκα Ζωγράφου γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Ορχομενό Βοιωτίας. Σπούδασε γαλλική φιλολογία στην Αθήνα. Η δημοσιογραφία μπήκε στη ζωή της πολύ γρήγορα και έγινε το κύριο επάγγελμά της.
Έχει εργαστεί στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο ως αρχισυντάκτρια στο ραδιόφωνο καθώς και στην τηλεόραση, όπου εργάζεται ως σήμερα.
Η συγγραφή ξεκίνησε για εκείνη με την παιδική λογοτεχνία και τα βιβλία της: «Ο Ζώζι και η πονικομόνα Λίζα», «Μ, όπως Μελίτα όπως μέλι», «Μανώλης, ο κύριος μη με μαλώνεις» και «Μυστικά νότια του χάρτη», το πρώτο παιδικό βιβλίο για το Ρέθυμνο.
Το μυθιστόρημα «Αγάπη, όπως αλμύρα» κυκλοφόρησε το 2018 από τις Εκδόσεις Χάρτινη Πόλη, είναι εκείνο που την οδηγεί τη λογοτεχνία ενηλίκων.
Ακολουθούν τα βιβλία: «Άνεργη με Louis Vuitton» (2019), «Το τανγκό της Ηλέκτρας» (2020), «Για δύο σμαράγδια» (2021), «Η Κυρά των Αγγέλων» (2022) και «Selfie… είσαι και φαίνεσαι» (2023).
To 2024 κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο τη σειράς για παιδιά «Ο Αλέξης και οι λέξεις» με τίτλο «Μιλάς ξένες γλώσσες, το ξέρεις;».