Ηλέκτρα – SAINT Jennifer

Γράφει η Κατερίνα Σιδέρη

Τούτο το βιβλίο, είναι μια ωδή στην αρχαία τραγωδία, μια ωδή στη γυναίκα, μια ωδή στα βάσανα που υπομένει αλλά και στη δύναμη που κρύβει βαθιά μέσα της. Τρεις γυναίκες αφηγούνται με τα δικά τους μέτρα και σταθμά την ιστορία του Τρωικού πολέμου. Η Ηλέκτρα, η Κλυταιμνήστρα και η Κασσάνδρα. Γυναίκες που ζουν σχεδόν στις σκιές ανδρών, γυναίκες κάποιες γαλουχημένες με στόφα και άλλες με ανδρεία ή συναίσθημα.
Πριν αρχίζω να σας εξιστορώ τα εκτεινόμενα του βιβλίου που για πολλούς ίσως να είναι γνωστά, οφείλω στον αναγνώστη ένα γενεαλογικό δέντρο, ικανό να περικλείει τα ευρύτερα ονόματα της κάθε οικογένειας.
Στην Τροία ζει ο βασιλιάς Πρίαμος με τη σύζυγό του Εκάβη. Απέκτησαν πολλά παιδιά, εκ των οποίων την Κασσάνδρα, τον Πάρη και τον Έκτορα.
Στις Μυκήνες ζει ο βασιλιάς Ατρέας με τη γυναίκα του Αερόπη. Γιοι τους είναι οι γνωστοί Αγαμέμνονας και Μενέλαος. Οι δυο τους διωγμένοι από το βασίλειό τους, θα επισκεφτούν την Σπάρτη όταν η ωραία Ελένη θα διαλέξει τον σύζυγό της, ανάμεσα σε δεκάδες άνδρες. Ο εκλεκτός θα είναι ο Μενέλαος και ο Αγαμέμνονας θα επιλέξει για δική του γυναίκα την αδερφή της Ελένης, Κλυταιμνήστρα. Η ένωση του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας θα έχει καρπούς την Ιφιγένεια, την Ηλέκτρα, τη Χρυσόθεμη και τον Ορέστη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Πηνελόπη, γυναίκα του πολυμήχανου Οδυσσέα, ήταν ξαδέρφη της Ελένης και της Κλυταιμνήστρας.

…πώς περιγράφεις κάτι που κανείς δεν έχει ποτέ φανταστεί;…

Από τη Σπάρτη, θα ταξιδεύουμε στις Μυκήνες και την Τροία. Θα παρακολουθήσουμε τον Τρωικό πόλεμο, θα αναμετρηθούμε με ικανούς πολεμιστές, θα υπομένουμε πλάι σε κόρες την επιστροφή των νικητών, θα υποκλιθούμε από σεβασμό στους εκατοντάδες σκοτωμένους, θα προβληματιστούμε με τις σκληρές μητρικές αντιδράσεις και θα ανατριχιάσουμε μπροστά σε μηχανορραφίες και πονηρά σχέδια εξόντωσης.
Οι θεοί παρακολουθούν από ψηλά. Άλλοτε επεμβαίνουν, άλλοτε αφήνουν αιχμές για τις εξελίξεις και άλλοτε κλείνουν ερμητικά τα βλέφαρά τους. Οι θνητοί πασχίζουν για την εύνοιά τους και το κόστος πολλές φορές είναι τρομακτικό.
Αφεθείτε, χαλαρώστε και καθίστε αναπαυτικά. Το ταξίδι πίσω στον χρόνο, ξεκινάει.
Ο όρκος που σκαρφίζεται ο Οδυσσέας για να δώσουν οι μνηστήρες, η τύχη του Αίγισθου γιο του Θυέστη που βρίσκεται στα χέρια των ξαδέρφων του, η επικείμενη εισβολή στις Μυκήνες, οι προβλέψεις του μάντη Αίσακου αλλά και ο χωρισμός δύο αδερφών, εισάγουν τον αναγνώστη στην ιστορία, μια ιστορία διανθισμένη με χρώματα ανεξίτηλα στις αποχρώσεις του άλικου, ενόσω οι αιματοχυσίες θα κάνουν συχνά – πυκνά την παρουσία τους.
Η Ελένη είναι γοητευτική, θρασύτατη, τολμηρή και ειλικρινής. Η Κλυταιμνήστρα αν και αδερφή της είναι δυναμική, όχι τόσο εκθαμβωτικά όμορφη, επίμονη και ρεαλίστρια. Η Ηλέκτρα μεγαλώνει στη σκιά της μητέρας της, λατρεύει τον πατέρα της και υπομένει να γυρίσει από το μακρύ του ταξίδι. Αποκούμπι της η χλωμή και φιλάσθενη Χρυσόθεμη και προτεραιότητά της ο Ορέστης ο οποίος μεγαλώνει με τροφούς και παραμάνες. Τέλος η Κασσάνδρα, μετέπειτα ιέρεια της Τροίας, είναι μια άβουλη και άτολμη νεαρή. Δεν διαθέτει αυτοπεποίθηση, είναι παράξενη και αδέξια, έχει έλλειψη δυναμισμού μα, είναι η εκλεκτή του θεού Απόλλωνα κάτι που ενοχλεί τα μάλα τη μητέρα της.
Σειρά έχει ο όρκος μιας νεαρής ιέρειας, το μαρτύριο του Ταντάλου ‘δώρο’ των θεών για την αλαζονική του πράξη, το όραμα της Κασσάνδρας σχετικά με την τύχη της Τροίας, το μαχαίρι ενός πατέρα που φεύγει για τον πόλεμο, ο επικείμενος γάμος της Ιφιγένειας και του Αχιλλέα, η θύελλα που αφήνει στο πέρασμά της η φυγή της Ελένης στο πλάι του Πάρη, αλλά η θυσία στους θεούς για ούριο άνεμο.
Το βιβλίο έχει όμορφη γραφή. Έχει λεπτομερή καταγραφή των γεγονότων, αφήνει τη φαντασία σου να καλπάζει και να περιδιαβαίνει ανάμεσα σε βασίλεια, κίονες και ιερά, προσπαθείς να αντιληφθείς τον τρόπο σκέψης των ηρώων και αγκαλιάζεις τις γυναίκες εκείνες που υπέφεραν πραγματικά.
Ο πόλεμος στην Τροία καλά κρατεί. Γίνονται μικρές ανακωχές για να συλλέξουν τους νεκρούς τους, δημιουργούνται έριδες ανάμεσα στον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα και ένα ξύλινο άλογο προσφορά στη θεά Αθηνά, γράφει τους τίτλους τέλους με ανακούφιση για τον 12ετή πόλεμο.
Στις Μυκήνες δε, ένας περαστικός ταξιδιώτης θα βάλει το βασίλειο σε αναταραχή, ο Γεώργων θα σταθεί ακοίμητος φρουρός της Ηλέκτρας και του Ορέστη, ο Αγαμέμνονας θα γίνει ο εκλεκτός υποδοχής της Κλυταιμνήστρας και μια νεκρή Τρωάδα θα κλείσει με το αίμα της έναν κύκλο ξέχειλο ίντριγκα, μένος αλλά και μίσος.

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Jennifer Saint, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:
…όταν οι ισχυροί δείχνουν καλοσύνη, οι άνθρωποι εκφράζουν τον θαυμασμό τους…

Φτάσαμε στο τέλος του βιβλίου. Η Ηλέκτρα γυρίζει σελίδα. Ο Οδυσσέας επισκέπτεται τον Αγαμέμνονα στον Άδη και από το μαντείο των Δελφών η Πυθία δίνει απλόχερα τη δική της προφητεία.
Δεν σας κρύβω ότι διαβάζοντας την ιστορία, έμαθα πολλά. Θυμήθηκα πολύ περισσότερα και ένιωσα δέος πλάι στις γυναίκες που αφηγήθηκαν τα γεγονότα. Γυναίκες με δυναμισμό. Γυναίκες με αυταπάτες. Γυναίκες με όνειρα και στόχους. Γυναίκες, ικανές και δραστήριες. Γυναίκες που θυσιάζονται στον βωμό της ιστορίας. Γυναίκες που το όνομά τους πέρασε στους αιώνες. Γυναίκες έρμαια παθών. Γυναίκες που διψούν για έρωτα αλλά και για δόξα.
Γυναίκες που περιμένουν στωικά να σας κρατήσουν συντροφιά, να σας μυήσουν στην ελληνική μυθολογία και να σας εξαγνίσουν αν χρειαστεί, έπειτα από το κοινό σας ταξίδι.

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:
Μια συναρπαστική αφήγηση από την οπτική γωνία των ατρόμητων γυναικών που βρέθηκαν στην καρδιά των γεγονότων που διαδραματίστηκαν κατά τον Τρωικό Πόλεμο.
Ο οίκος του Ατρέα είναι καταραμένος. Η γενιά του στιγματισμένη από έναν κύκλο βίας και εκδίκησης. Η Jennifer Saint μάς εξιστορεί την ιστορία τριών γυναικών, που η μοίρα τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτή την κατάρα και την ασταθή φύση των ανδρών και των θεών.
Η «Ηλέκτρα» είναι ένα έργο που απευθύνεται τόσο στους λάτρεις της αρχαίας τραγωδίας όσο και στους αναγνώστες της σύγχρονης λογοτεχνίας. Μια αναμέτρηση με τη μοίρα, το καθήκον και την ελευθερία — από μια από τις πλέον αξιόλογες φωνές του σύγχρονου μυθιστορήματος με θέμα την κλασική αρχαιότητα.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα του βιβλίου.
Χάρη στην αγάπη της για την αρχαία ελληνική μυθολογία, η Jennifer Saint έκανε κλασικές σπουδές στο King’s College του Λονδίνου. Από τον Σεπτέμβριο του 2022, είναι Επισκέπτρια Ερευνήτρια στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών του πανεπιστημίου. Στο μεταξύ, πέρασε δεκατρία χρόνια ως καθηγήτρια Αγγλικών, μοιραζόμενη με τους μαθητές της την αγάπη της για τη λογοτεχνία και τη δημιουργική γραφή.
Η Αριάδνη είναι το πρώτο της μυθιστόρημα, η Ηλέκτρα το δεύτερο και η Αταλάντη είναι η πιο πρόσφατη μαγευτική μυθολογική εξιστόρησή της.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κάκτος.