Φωτεινή Δράκου: συνέντευξη στη Μαρία Τσακίρη

Συγγραφέας του βιβλίου Τα τραγούδια αυτοκτονίας της αδερφής Τζουντ – Εκδόσεις Γραφή

Πόσο στενάχωρο μπορεί να είναι το βιβλίο της Φωτεινή Δράκου, που στον τίτλο του φιλοξενεί τη λέξη «αυτοκτονία»; Όπως εξηγεί στο Vivlio-life η συγγραφέας «Η λέξη «αυτοκτονία» δεν χρησιμοποιείται κυριολεκτικά, αλλά σαρκαστικά για την προσέγγιση που έχει η ηρωίδα στον εαυτό της, το πώς βιώνει τον έρωτα, την απόρριψη και τη ματαίωση».Ένα χαρακτηριστικό που κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρον αυτό το ανάγνωσμα, είναι πως γράφτηκε με πάρα πολλή μουσική. «… με Queen, Stones, Gunsn’ Roses και Μάνο Ξυδούς να παίζουν, μεταξύ άλλων, στο background. Για εμένα, είναι πολλά περισσότερα από ένα (φυσικά) και αλλάζουν θέση στο top-10 ανάλογα με την περίοδο. Αυτήν την εποχή είναι το “SweetCaress” του IzzyStradlinκι οι «Τρίχες» απ’ τις Σκιαδαρέσες.

Ψευδαίσθηση (η) διαταραχή της αίσθησης, λανθασμένη αντίληψη / εντύπωση. Αυτή την πρόταση διαβάζει ο αναγνώστης πριν μπει στο πρώτο σας κεφάλαιο. Μάλλον έχετε το λόγο που τοποθετήσατε εκεί την επεξήγηση της συγκεκριμένης λέξης…
Η ιστορία της ηρωίδας βασίζεται σε μια δική της λανθασμένη αντίληψη ή ερμηνεία, ένα είδος ψευδαίσθησης που την κρατάει σε μια κατάσταση που θα έπρεπε να είχε τελειώσει ή να μην είχε αρχίσει καν. Αλλά ταυτόχρονα επιλέγει και να τη ζει. «Έτσι κι αλλιώς, όλα είναι προσωπικές οπτασίες», όπως θα έλεγαν και οι αδερφοί Κατσιμίχα. Ταυτόχρονα, είναι κι ένα κλείσιμο του ματιού, ας πούμε, στο UseyourIllusionτων Gunsn’ Rosesκαι στην αρχή του videoτου Estranged.
Αν έχεις πάει σ’ ένα πάρτι στα Εξάρχεια, έχεις πάει σε όλα. Άλλη μία πρόταση που πρέπει να μας αναλύσετε, επειδή τη συναντάμε στην αρχή του κειμένου σας και στην αρχή του τελευταίου σας κεφαλαίου.
Το βιβλίο εξελίσσεται όλο στη διάρκεια δύο εβδομάδων ενός καλοκαιριού, εκτός από το πρώτο και το τελευταίο κεφάλαιο που λειτουργούν σαν εισαγωγή και επίλογος, τοποθετημένα σε εκείνο το ένα πάρτι. Μου άρεσε αυτή η κυκλική επαναφορά κατά κάποιο τρόπο, γι’ αυτό και επαναλαμβάνεται στο τέλος. Μου αρέσουν οι κύκλοι γενικά, ειδικά όταν επαναλαμβάνονται, οι λούπες.
Ας περάσουμε και στον τίτλο του βιβλίου. Ποια είναι «τα τραγούδια αυτοκτονίας» και ποια η αδερφή Τζουντ;
Τα τραγούδια αυτοκτονίας είναι τα βαριά – για την ίδια – τραγούδια που ακούει ξανά και ξανά η ηρωίδα προσπαθώντας να βγάλει μια άκρη. Η μουσική παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στο βιβλίο, κατά κάποιο τρόπο γίνεται ένας από τους ήρωες, δεν είναι δηλαδή απλώς ένα «χαλί» ή κάτι που η Κορίνα το προσεγγίζει επιφανειακά. Το ποια είναι η «αδερφή Τζουντ» δεν μπορώ να το εξηγήσω χωρίς να κάνω (ένα όχι και τόσο σημαντικό, είναι η αλήθεια) spoiler, αλλά υπάρχει η εξήγηση μέσα στην ιστορία.
Η λέξη αυτοκτονία στον τίτλο παραπέμπει σ΄ ένα δύσκολο ανάγνωσμα. Είναι έτσι; Θα στεναχωρηθούμε στον επίλογο;
Η λέξη «αυτοκτονία» δεν χρησιμοποιείται κυριολεκτικά, αλλά σαρκαστικά για την προσέγγιση που έχει η ηρωίδα στον εαυτό της, το πώς βιώνει τον έρωτα, την απόρριψη και τη ματαίωση. Δεν θα το έλεγα λοιπόν δύσκολο ανάγνωσμα με αυτήν την έννοια, όχι δηλαδή στο επίπεδο βαρύτητας που ίσως μοιάζει να υποδηλώνει αρχικά ο τίτλος.
Ένα καλοκαίρι, τρεις φίλοι, κι ένας έρωτας που δεν έπρεπε να υπάρξει. Έτσι ξεκινά το οπισθόφυλλο και ας γνωρίσουμε τους τρεις φίλους, τους πρωταγωνιστές της ιστορίας σας.
Πιστεύω πως είναι καλύτερο όσοι διαβάσουν το βιβλίο να γνωρίσουν οι ίδιοι τους χαρακτήρες. Επίσης είμαι πολύ κακή στις τυπικές περιγραφές χαρακτήρων εκτός ιστορίας, οπότε ξεγλιστράω ίσως και λίγο. Ωστόσο, νομίζω δεν κρατάνε και τίποτα κρυφό, που να χρειάζεται ιδιαίτερη επιπλέον επεξήγηση από εμένα.
Ένας έρωτας που δεν έπρεπε να υπάρξει; Μα, γιατί…
Πέρα από το τυπικό, βασισμένο σε χρόνια conditioningσκεπτικό του «απαγορευμένου» (εφ’ όσον το αντικείμενο του έρωτα είναι δεσμευμένο), δεν έπρεπε να υπάρξει κρίνοντας εκ του αποτελέσματος – το τι κόστισε. Ή ίσως και επειδή πάντα όλα τα σημάδια για το αν κάτι έχει λόγο ύπαρξης είναι φανερά απ’ την αρχή, αλλά κάνουμε πως δεν τα βλέπουμε. Η ψευδαίσθηση που λέγαμε και πριν.
Το βιβλίο σας έχει άρωμα καλοκαιριού και τώρα που το φθινόπωρο είναι εδώ, μας ξυπνά όμορφες αναμνήσεις. Αναμνήσεις –παιδικές όμως- ξυπνούν και στην Κορίνα, που από μικρό κορίτσι φαίνεται να είχε πάθος για τον κολλητό της. Πόσο θα μπλέξει η ιστορία των τριών στο όμορφο νησί που τους τοποθετήσατε;
Ίσως δεν θα έλεγα ακριβώς από «μικρό κορίτσι», αλλά ναι, για καιρό. Με ενδιαφέρουν πολύ οι ιστορίες που περιέχουν το «μπλέξιμο». Νομίζω αυτές ήταν ανέκαθεν οι ιστορίες που λέγανε οι άνθρωποι μεταξύ τους, είτε στη λογοτεχνία είτε στον κινηματογράφο, ακόμη και στις κουβέντες μεταξύ τους. Δεν βρίσκω λόγο να αφηγηθώ μια ιστορία στρωτή, μετρημένη, «μπεζ» όπως λέω τελευταία. Οπότε, ναι, προφανώς θα μπλέξουνε. Και η αντίθεση του νησιού, του «ανάλαφρου» που κουβαλάει το καλοκαίρι με το τι συμβαίνει εσωτερικά στους ήρωες ήταν κάτι που ήθελα πολύ να περιγράψω.
Η Κορίνα ξέρει πως παίζει με τη φωτιά και πως το πιθανότερο είναι ότι στο τέλος θα καεί. Τι θα συμβούλευε στις αναγνώστριες που επίσης ρισκάρουν με έρωτες που δε θα έπρεπε να υπάρχουν; Άλλωστε μετά το καλοκαίρι έρχεται πάντα η θλίψη του φθινοπώρου;
Δεν νομίζω πως στην Κορίνα θα άρεσε να δίνει συμβουλές! Αλλά αν πιεζόταν, μάλλον θα έδινε τη λάθος, δηλαδή να το πάνε ως το τέρμα. Σχετικά είναι βέβαια και τα «σωστά»-«λάθος», αφού πολλές φορές πρέπει να ζήσεις κάτι ως εκεί που σε τραβάει, για να πας παρακάτω. Αρκεί ίσως να έχεις επίγνωση του τι κάνεις, του λόγου που το κάνεις και των ορίων, να μη σε τραβήξει πέρα από εκεί που αντέχεις. Η ψυχοθεραπεία βοηθάει πολύ σε όλα αυτά επίσης, αλλά είμαστε και work in progress συνέχεια. Όσο για τη μετάβαση καλοκαίρι-φθινόπωρο, εγώ δεν έχω βρει τρόπο ακόμη να την υποστηρίξω.
Η αφήγησή σας είναι πρωτοπρόσωπη. Σας διευκόλυνε στη συγγραφή αυτός ο τρόπος επικοινωνίας με τους αναγνώστες σας;
Σίγουρα μου βγαίνει πολύ πιο φυσικά η πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Είναι αμεσότερη, σου επιτρέπει να μπεις στο μυαλό του ήρωα και να δεις την ιστορία να εξελίσσεται από τη δική του υποκειμενική οπτική, κάτι που εμένα και ως αναγνώστρια μού είναι πολύ πιο ενδιαφέρον. Μια φθαρτή, ατελής δηλαδή οπτική, παρά μια αποστασιοποιημένη εικόνα σαν droneπάνω απ’ τα κεφάλια των ηρώων.
«Μια ιστορία για την επιθυμία που σε γονατίζει, τα τραγούδια που σε στοιχειώνουν και τις στιγμές που σε αλλάζουν για πάντα»χαρακτηρίζετε την ιστορία σας.Ποια είναι η επιθυμία; Είναι μόνο η ερωτική έλξη; Και τα τραγούδια; Ποιο τραγούδι έχει στοιχειώσει τους ήρωές σας, ίσως κι εσάς;
Στο πλαίσιο του βιβλίου, η επιθυμία είναι μεν η ερωτική έλξη, αλλά όχι επιφανειακά. Όχι μόνο σωματικά ή μόνο συναισθηματικά. Ήθελα να γράψω μια ιστορία για το είδος της επιθυμίας που δεν αφήνει περιθώρια για οτιδήποτε άλλο, που δεν δίνει νόημα σε κάτι έξω από αυτήν, αλλά γίνεται εκείνη το ίδιο το νόημα. Έτσι κι αλλιώς, πιστεύω πως για τον έρωτα, την αγάπη και την αποδοχή κάνουμε τα πάντα στη ζωή. Αυτό θεωρώ υπέρτατο δηλαδή, και δεν έχω πολύ καλή γνώμη για όσους βάζουν κάτι πάνω απ’ αυτά.
Τα τραγούδια, και ειδικά αυτά που στοιχειώνουν, είναι πολύ μεγάλο θέμα! Θα μπορούσα να μιλάω ώρες γι’ αυτό. Το βιβλίο άλλωστε γράφτηκε με πάρα πολλή μουσική, με Queen, Stones, Gunsn’ Rosesκαι Μάνο Ξυδούς να παίζουν, μεταξύ άλλων, στο background. Για τους ήρωες νομίζω είναι όλα μέσα στο κείμενο, ακόμη και στο οπισθόφυλλο. Για εμένα, είναι πολλά περισσότερα από ένα (φυσικά) και αλλάζουν θέση στο top-10 ανάλογα με την περίοδο. Αυτήν την εποχή είναι το “SweetCaress” του IzzyStradlinκι οι «Τρίχες» απ’ τις Σκιαδαρέσες.
Ας κλείσουμε τη συνομιλία μας με τις «στιγμές». Είμαστε τελικά οι στιγμές μας που έχουν γίνει μνήμες και καθορίζουν τη ζωή μας;
«Να ’μαστε, τι να ’μαστε, κανένας δεν το ξέρει» και πάλι μιλάω με τραγούδια, είναι εμμονή. Θα ήθελα να μπορώ να πω ότι δεν ζω με νοσταλγία, αλλά θα ήταν ψέματα. Είμαστε ένα προσωρινό «μπαμ» που το πολύ σε εκατό χρόνια μάλλον θα έχει ξεχαστεί. Ζούμε, πληγωνόμαστε, ερωτευόμαστε, χαιρόμαστε, τρώμε παγωτό και πάμε διακοπές, γράφουμε, χορεύουμε και μετά ποιος ξέρει. Όλο αυτό είναι απόλυτα τρομακτικό, απόλυτα άδικο αλλά και απελευθερωτικό ίσως. Το ιδανικό μάλλον είναι να μην ξεχνάμε, αλλά να μη φοβόμαστε κιόλας. Εγώ παραμένω αισιόδοξη.

Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ένα καλοκαίρι, τρεις φίλοι, κι ένας έρωτας που δεν έπρεπε να υπάρξει.
Βράδια με μουσική, γεμάτα τασάκια και λέξεις που κολλάνε στα χείλια. Βλέμματα που κρατάνε λίγο παραπάνω. Σιωπές που βαραίνουν στη ζέστη. Όλα μοιάζουν απλά μέχρι που δεν είναι, κι ένας έρωτας παίζει με τη φωτιά —και η Κορίνα ξέρει πως στο τέλος θα καεί.
Όταν τελειώσει το καλοκαίρι, τίποτα δεν θα είναι το ίδιο.
Μια ιστορία για την επιθυμία που σε γονατίζει, τα τραγούδια που σε στοιχειώνουν και τις στιγμές που σε αλλάζουν για πάντα

Βιογραφικό
Η Φωτεινή Δράκου γεννήθηκε στον Πειραιά το 1980. Μεγάλωσε και συνεχίζει να μεγαλώνει στον Υμηττό. Από μικρή μπέρδευε τη Νέα Σμύρνη με το Μίσιγκαν, το Καρπάσι με τη Λουιζιάνα. Ο Keith Richards (και τα δάχτυλά του) είναι ο ήρωάς της. Έχει σκηνοθετήσει μια μικρού μήκους ταινία το «Speed of Life». Ως διευθύντρια παραγωγής σε θεατρικές παραστάσεις, μουσικά βίντεο και στον κινηματογράφο, βρίσκει λύσεις. Το 2015 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική της συλλογή «Το σωστό κορίτσι στην πιο λάθος πλευρά της πόλης» από τις εκδόσεις Ιωλκός. Εργάζεται ως μεταφράστρια.