Μαρία Παναγοπούλου: συνέντευξη στη Μαρία Τσακίρη

Συγγραφέας του βιβλίου Η εκδίκηση της μπαλαρίνας – Εκδόσεις Ψυχογιός

Για τη Μαρία Παναγοπούλου «”Η εκδίκηση της μπαλαρίνας” είναι ένα βιβλίο που συγγραφικά θυμίζει “ναρκοπέδιο”. Αυτό σημαίνει πως «Κάθε λέξη, γραμμή, παράγραφος ήθελε μεγάλη προσοχή». Ήρωές της μια μπαλαρίνα με ιδιαίτερη ομορφιά και ο γοητευτικός μέντοράς της. Η Αριάνα και ο Ρομπέρτο. H συγγραφέας, κατάφερε να εισχωρήσει βαθιά στην ψυχή δυο εντελώς διαφορετικών χαρακτήρων για να προσεγγίσει τους λόγους οι οποίοι τους έφεραν τόσο κοντά αλλά και τους κράτησαν τόσο μακριά. Όπλο σ’ αυτή τη δύσκολη λογοτεχνική ψυχολογική ανάλυση, η βουτιά στο παρελθόν και των δυο. Όταν αναδύθηκε στην επιφάνεια, είχε έτοιμο το νέο της βιβλίο που βασίζεται σε αληθινή ιστορία. Όπως λέει στο Vivlio-life «Χωρίς παρελθόν δεν έχουμε ούτε παρόν, ούτε μέλλον, ωστόσο αυτό συχνά το παρερμηνεύουμε. Επιτρέπουμε στο παρελθόν να μας ορίζει και να μας περιορίζει, να γίνεται αντί για εφαλτήριο άγκυρα και να μας απαγορεύει να εξελιχθούμε. Στα βιβλία μου το παρελθόν έχει καθοριστικό ρόλο, αφού μόνο ερευνώντας το μπορώ να κάνω το ψυχογράφημα των ηρώων μου».

Η εκδίκηση της μπαλαρίνας μας παρασέρνει σε “Μια βουτιά στον σκοτεινό κόσμο του μπαλέτου, όταν σβήνουν τα σαγηνευτικά φώτα της σκηνής”, γράφετε και η αλήθεια είναι πως η εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας για το μπαλέτο, ξαφνικά ξεθωριάζει. Τι είναι αυτό που έχει τη δύναμη, όμως, να σκοτεινιάσει κάτι τόσο λαμπερό;
Δυστυχώς ένα βαρύ μαύρο σύννεφο είναι ικανό να σκοτεινιάσει τον ήλιο, ευτυχώς όμως για λίγο. Αυτό ισχύει και στο μπαλέτο, μια τέχνη ευγενή και ολόφωτη, που μπορεί να ξεθωριάζει από νοοτροπίες και συμπεριφορές, αλλά πάντα ξαναβρίσκει τον δρόμο να λάμψει.
Αριάνα. Την αγάπησα την ηρωίδα σας. Και την θαύμασα. Δεν είναι και λίγο ένα δεκαοκτάχρονο κορίτσι από τη Σάμο να κληθεί να χορέψει με τις πουέντ της στη Σκάλα του Μιλάνου! Πέρα απ’ όσα βίωσε, ποιο στοιχείο της προσωπικότητάς της ήταν εκείνο που σας εντυπωσίασε ή σας προβλημάτισε περισσότερο;
Υπέροχο πλάσμα η Αριάνα μου, όχι μόνο όπως την παρουσίασα στο βιβλίο αλλά και όπως τη γνώρισα από κοντά. Το στοιχείο της προσωπικότητας της που με εντυπωσίασε είναι το ίδιο με αυτό που με προβλημάτισε περισσότερο. Η δύναμη που είχε και έχει να συγχωρεί, ακόμη και ανθρώπους που συνειδητά την πλήγωσαν, την έβλαψαν, απείλησαν να την καταστρέψουν.
Σκιάχτρο τη φώναζαν οι συμμαθητές της επειδή ήταν πολύ ψηλή και αδύνατη. Αλλά κάθε φορά που χόρευε, το σκιάχτρο μεταμορφωνόταν σε αερικό και ανυψωνόταν στον ουρανό. Από τη μια το μπούλινγκ και από την άλλη το φάρμακο στη λεκτική κακοποίηση. Να κρατήσουμε την πρότασή σας ως ένα από τα μηνύματα που θέλετε να μοιραστείτε;
Η ιδιαίτερη ομορφιά της, πολύ ψηλή με μακριά άκρα και μαλλιά στο χρώμα του σταχιού, την έκανε στόχο πολλών συμμαθητών της που την αποκαλούσαν «σκιάχτρο» και η ίδια παραδιδόταν σε αυτό και έβλεπε στον καθρέφτη της αυτό ακριβώς. Ένα σκιάχτρο. Μόνο στο μπαλέτο έβρισκε διέξοδο, γιατί όταν χόρευε αγαπούσε τον εαυτό της. Αυτό είναι το αντίδοτο, σε κάθε ανάλογη συμπεριφορά, να αγαπήσουμε εμείς οι ίδιοι τους εαυτούς μας.
Και ας περάσουμε στον Ρομπέρτο Ρόσι. Τον γοητευτικό άντρα, που γίνεται μέντορας της Αριάνας και τη βαφτίζει Τζίντζερ από το πυρόξανθο των μαλλιών της. Με μεγάλη επιφύλαξη τον υποδέχτηκα στην ανάγνωση και τα αρχικά αρνητικά μου συναισθήματα επιβεβαιώθηκαν πολύ σύντομα. Πόσο σας απογοήτευσε ως συγγραφέα και ως γυναίκα αυτός ο ιδιαίτερος χαρακτήρας;
Ως γυναίκα, ένιωσα πολλά αρνητικά συναισθήματα για τον Ρομπέρτο. Ως συγγραφέας όμως, η προσωπικότητά του με μαγνήτισε, ήταν μια πρόκληση για εμένα να τον κατανοήσω, όχι να τον δικαιολογήσω, να βουτήξω στην ψυχή του για να καταφέρω να του δώσω οντότητα μέσα από τις λέξεις.
Προσεγγίσατε την ψυχοσύνθεση της μπαλαρίνας σας με τη βοήθεια της Μυρτώς Κιτεμέ, που είναι, εκτός από χορεύτρια και καθηγήτρια χορού, κλινική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια. Ποιο ήταν το σημείο που απαιτούσε ιδιαίτερο χειρισμό;
Η Μυρτώ Κιτεμέ είναι μια εξαιρετική νέα επιστήμονας που συνδυάζει αυτές τις δύο ιδιότητες, της ψυχολόγου και της επαγγελματία χορεύτριας. Παράλληλα είναι ο άνθρωπος με την υψηλότερη ενσυναίσθηση που έχω συναντήσει στη ζωή μου και αυτό ήταν πολύτιμο για εμένα. Δεν θα απομονώσω ένα σημείο που απαιτούσε ιδιαίτερο χειρισμό γιατί «Η εκδίκηση της μπαλαρίνας» είναι ένα βιβλίο που συγγραφικά θυμίζει «ναρκοπέδιο». Κάθε λέξη, γραμμή, παράγραφος ήθελε μεγάλη προσοχή.
Μοναξιά, θλίψη, πόνος, απογοήτευση, επιθυμία για εκδίκηση. Αξίζει τον κόπο τελικά η ψυχική ταλαιπωρία και οι προσωπικές θυσίες για την κατάκτηση μιας θέσης στο όνειρο;
Την ερώτηση αυτή την έκανα κι εγώ στην Αριάνα. «Άξιζε;» τη ρώτησα όταν έμαθα την αδιανόητη περιπέτειά της. Μου απάντησε θετικά και, όσο κι αν διαφωνώ, το σέβομαι. Ο καθένας μας έχει διαφορετική μονάδα μέτρησης για το τι αξίζει να θυσιάζεις ώστε να κατακτήσεις τα όνειρά σου.
Παρελθόν. Είτε στην πραγματική ζωή είτε στη μυθοπλασία είναι εκείνο που μας ορίζει. Πόσο μπορούμε να του επιβληθούμε για να μην εισέρχεται στο παρόν και, κυρίως, να μην ορίζει το μέλλον μας; Πόσο χώρο και χρόνο του δίνετε εσείς στα βιβλία αλλά και τη ζωή σας;
Χωρίς παρελθόν δεν έχουμε ούτε παρόν, ούτε μέλλον, ωστόσο αυτό συχνά το παρερμηνεύουμε. Επιτρέπουμε στο παρελθόν να μας ορίζει και να μας περιορίζει, να γίνεται αντί για εφαλτήριο άγκυρα και να μας απαγορεύει να εξελιχθούμε. Στα βιβλία μου το παρελθόν έχει καθοριστικό ρόλο, αφού μόνο ερευνώντας το μπορώ να κάνω το ψυχογράφημα των ηρώων μου.
Η Αριάνα αγαπά το μπλε χρώμα και όλες τις αποχρώσεις του. Όταν κλείνει τα μάτια και αφήνει μια μελωδία να πλημμυρίσει το μυαλό της οι νότες του πιάνου έχουν βαθύ γαλάζιο, του βιολιού τιρκουάζ και του τσέλου σκούρο μπλε. Είναι, το μπλε, το χρώμα που ηρεμεί κι εσάς;
Το μπλε είναι το χρώμα που ηρεμούσε τον σύζυγό μου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο ουρανός και η θάλασσα, σε όλες τους τις αποχρώσεις, τον βοηθούσαν να αποφορτίζεται και να γεμίζει τις μπαταρίες του.
Βιώσατε την ιστορία της, παράλληλα με την προσωπική σας απώλεια. Η επιθυμία να την αφήσετε ελεύθερη να πετάξει από τις σελίδες σας για να την βάλουμε εμείς οι αναγνώστες στη ζωή μας, ελάφρυνε έστω και λίγο τις δύσκολες στιγμές σας;
Όχι, δεν τις ελάφρυνε. Η απώλεια του συντρόφου της ζωής μου είναι αδύνατο να ελαφρύνει από οτιδήποτε, όμως η συγγραφή αυτού του βιβλίου, ακόμη και μέσα στις αίθουσες του νοσοκομείου που κάναμε χημειοθεραπείες, μού χάρισε μικρές ανάσες για να αντέχω και να συνεχίσω να προσπαθώ και να ελπίζω.
Το μυθιστόρημά σας είναι βασισμένο σε αληθινή ιστορία. Αυτό σημαίνει πως επεξεργαστήκατε όλα τα συναισθήματα που φώλιασαν στην ψυχή της Αριάνας για να τα αποδώσετε με λέξεις, ενώ παράλληλα είχατε να αντιμετωπίσετε και τα δικά σας βαριά συναισθήματα. Πόσο δεθήκατε μ’ αυτό το κορίτσι;
Δένομαι πολύ με τους ανθρώπους που μού εμπιστεύονται τις ιστορίες τους και επιχειρώ να μπω στις ψυχές όλων. Το πόσο βαθιά θα εισχωρήσω σε αυτές, εξαρτάται από εκείνους. Η Αριάνα είναι από τις περιπτώσεις που δεν είχα κανένα περιορισμό και όριο από την πλευρά της, με άφησε να δω, να νιώσω και να επεξεργαστώ τα πάντα. Το όριο ήταν η δική μου αντοχή, λόγω της φουρτούνας που βίωνα με τον σύζυγό μου.
Ο Κώστας Χαρδαβέλλας, στον οποίο αφιερώνετε το βιβλίο σας, δεν έγινε ο πρώτος αναγνώστης του, όπως συνέβη με όλα τα προηγούμενα. Πόσο σας έλειψε η ματιά του ανθρώπου σας και ποιος ήταν, τελικά, ο πρώτος αναγνώστης της ιστορίας σας;
Μου έλειψε αφόρητα η ματιά του στο βιβλίο μου, μού λείπει κάθε μέρα η ματιά του στα πράγματα. Ο πρώτος αναγνώστης όλων των ιστοριών μου είναι η Αγγέλα Σωτηρίου, διευθύντρια του εκδοτικού στις Εκδόσεις Ψυχογιός και στο εν λόγω βιβλίο ακολούθησαν η μητέρα μου και ο γιος μου, πολύτιμες ματιές όλες.
Σ’ αυτές τις 392 σελίδες και κάποιες χιλιάδες λέξεις, κρύψατε κάτι μικρό, βγαλμένο όμως από την ψυχή και τη θλίψη σας, που θα προσπεράσουμε οι αναγνώστες αλλά έχετε την πίστη πως θα φθάσει σ’ εκείνον που για σας “είναι πάντα εδώ…”;
Ναι, η αλήθεια είναι πως υπάρχει κρυμμένο κάτι που ξέρω ότι έφτασε σε εκείνον, όπως θα υπάρχει σε όλα τα βιβλία που θα γράψω από εδώ και πέρα χωρίς εκείνον, ανεξάρτητα αν θα εκδοθούν ή όχι.

Λίγα λόγια για το βιβλίο
Η Αριάνα, ένα νεαρό κορίτσι από τη Σάμο που ονειρεύεται να γίνει μπαλαρίνα, γνωρίζει τυχαία τον Ρομπέρτο, έναν διάσημο Ελληνοϊταλό χορευτή που έπειτα από ένα σοβαρό τροχαίο έχει αποσυρθεί από τη σκηνή. Το ακατέργαστο ταλέντο της τον εμπνέει να γίνει ο μέντοράς της. Το τίμημα που της ζητάει να καταβάλει προκειμένου να γίνει κορυφαία μπαλαρίνα είναι αποτρόπαιο, όμως εκείνη το αποδέχεται χωρίς δεύτερη σκέψη.
Τη βαφτίζει Τζίντζερ, από το πυρόξανθο χρώμα των μαλλιών της, τη μαθαίνει να ισορροπεί μοναδικά πάνω στις κόκκινες πουέντ της και την καθοδηγεί προς την κορυφή. Λίγες ώρες προτού χορέψει για πρώτη φορά στη φημισμένη Σκάλα του Μιλάνου, ένα νέο τροχαίο ανατρέπει τη ζωή της. Οδηγός του αυτοκινήτου είναι ο Ρομπέρτο και συνοδηγός η ίδια της η μητέρα. Τα αλυσιδωτά μυστικά που αποκαλύπτονται τη φέρνουν αντιμέτωπη με το πιο επικίνδυνο άλμα της ζωής της. Θα βρει τη δύναμη να σταθεί ξανά στα πόδια της ή θα την καταπιεί το πάθος της εκδίκησης;
Μια βουτιά στον σκοτεινό κόσμο του μπαλέτου, όταν σβήνουν τα σαγηνευτικά φώτα της σκηνής. Μια αληθινή ανθρώπινη ιστορία για τη λεπτή γραμμή που χωρίζει τη δικαίωση από την εκδίκηση, όταν αυτή φαντάζει η μόνη επιλογή.

Βιογραφικό
Η Μαρία Παναγοπούλου γεννήθηκε στον Πειραιά και ζει στο Παλαιό Φάληρο. Σπούδασε Κοινωνιολογία και ολοκλήρωσε τα προγράμματα Εφαρμοσμένης Εγκληματολογίας και Θετικής Ψυχολογίας, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος σε ΜΜΕ και στον χώρο των δημοσίων σχέσεων και της επικοινωνίας. Τα τελευταία χρόνια συνεργάζεται με την εκπομπή «Αλήθειες με τη Ζήνα» στο Star. Γράφει μόνο αληθινές ιστορίες και αυτό είναι το έκτο βιβλίο της που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.