Greek θέραπι -Θάλεια Κουνούνη- Εκδόσεις Λιβάνης

Γράφει ο Μιχαήλ Άγγελος Αυγερινός

Είναι αλήθεια πως η κωμωδία αποτελεί ένα είδος που ανθίζει στο φάσμα του οπτικοακουστικού. Η απόδοση μιας ατάκας, η γλώσσα του σώματος, η μουσική που επενδύει μια κατάσταση, είναι μερικά από τα συστατικά που συνδυαστικά κάνουν τον κόσμο να γελά. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, δύο θρύλοι του είδους, ο Charlie Chaplin και ο Rowan Atkinson οι οποίοι χάρισαν το γέλιο σε ολόκληρες γενιές χωρίς να ξεστομίσουν ούτε μια λέξη. Επομένως πώς μεταφέρεται η κωμωδία στο πεδίο της λογοτεχνίας; Πώς ο συγγραφέας ξεπερνά τα εμπόδια της ίδιας της φύσης του μέσου από το οποίο εκφράζεται; Ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί πως πρόκειται για μια πολυεπίπεδη πρόκληση.

Πάνε σχεδόν δέκα χρόνια από τότε που η Θάλεια Κουνούνη με το Greek Θέραπι των εκδόσεων Λιβάνη, ανέλαβε αυτή την πρόκληση και ο χρονικός προσδιορισμός είναι σημαντικός για να σημειώσουμε πως όχι μόνο κατάφερε να επιτύχει στο συγκεκριμένο είδος, αλλά το έκανε προσφέροντάς μας ένα έργο που τόσα χρόνια μετά παραμένει φρέσκο. Επίκαιρο. Που κάνει τον αναγνώστη να πιστεύει πως και αύριο να μεταφερθεί στην μικρή ή την μεγάλη οθόνη, θα έχει επιτυχία. Αυτή η τελευταία σύνδεση είναι ενδεικτική για να κατανοήσουμε πως η συγγραφέας ανταποκρίνεται στην πρόκληση και χαρίζει μια αναζωογονητική κωμωδία. Το κάνει απορρίπτοντας ένα μέρος των κομφορμιστικών και περιοριστικών κανόνων της λογοτεχνίας δρώντας ανά διαστήματα ως σκηνοθέτης. Περιγράφει τις καταστάσεις σε ένα σχεδόν τρισδιάστατο βάθος, χρησιμοποιεί τον ήχο της σκηνής, ακόμα και τις μυρωδιές καμιά φορά. Συμπυκνώνει ή απλώνει την πληροφορία που θέλει να δώσει ανάλογα με το τι υπηρετεί το γενικό της πλάνο, μετατρέποντας το format του βιβλίου, από εμπόδιο σε σύμμαχο. Παράλληλα, ανά διαστήματα, κάνει σχολιασμό, απευθύνεται στον αναγνώστη, όντας η αφηγήτρια του έργου, κάνοντας το βιβλίο ακόμα πιο ζωντανό.

Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τον γενικότερο τραγέλαφο των χαρακτήρων και των καταστάσεων, την βοηθούν να παράγει κωμωδία αβίαστα χωρίς να δίνει την εντύπωση πως πασχίζει να είναι αστεία. Δεν περιορίζεται όμως σε αυτό, αφού ο σκοπός και το τελικό αποτέλεσμα είναι η κωμωδία, όχι το ευθυμογράφημα. Και αυτή η διαφορά επιτυγχάνεται με επιμέρους στοιχεία τα οποία ξεφεύγουν από την κωμωδία και την αναδεικνύουν παράλληλα.
Ναι, το Greek Θέραπι, είναι κωμωδία, όμως ταυτόχρονα αποτελεί ένα ψυχογράφημα του Ελληνικού λαού λειτουργώντας δυνητικά ως καθρέφτης. Είναι σουρεαλιστικά αστείο, όμως ταυτόχρονα είναι ανθρώπινο, με ευαισθησίες κοινωνικές και όχι μόνο. Δεν φοβάται να μιλήσει για αξίες, να ασκήσει κριτική, να μεταδώσει μηνύματα ή ακόμα και να επιχειρήσει να συγκινήσει στα στενά περιθώρια που αφήνει η σπαρταριστή πλοκή. Έτσι, η κωμωδία αποκτά λόγο ύπαρξης, το αστείο αποκτά βάθος και το βιβλίο ανεβαίνει λογοτεχνική κατηγορία αφού δεν είναι ένα απλό ανάλαφρο ανάγνωσμα, αλλά ένα έργο που κάνει τον αναγνώστη να σκεφτεί, να νιώσει και να αναλογιστεί. Κάποια εξ αυτών, ίσως και να τα πετυχαίνει σε μεγαλύτερο βαθμό τώρα, δέκα χρόνια μετά, ειδικά σε όσα έχουν να κάνουν με τα κοινωνικά και πολιτικά στοιχεία της πλοκής.
Συνήθως όλα αυτά αναφέρονται αφότου έχουν ειπωθεί κάποια βασικά πράγματα γύρω από την πλοκή. Η πλοκή του Greek Θέραπι ωστόσο δεν είναι εύκολο να περιγραφεί στα πλαίσια μιας κριτικής. Δύσκολα κάποιος μπορεί να το καταφέρει χωρίς να πει πολλά και κυρίως χωρίς να αποκαλύψει πολλά. Οι χαρακτήρες δεν είναι ένας και δύο, αλλά επτά όπως τα θαύματα ή τα αμαρτήματα και ο καθένας τους αποτελεί κάτι κι απ’ τα δύο. Οι δε συγκυρίες που τους φέρνουν μαζί και θέτουν σε κίνηση την πλοκή τους καθιστούν ένα κανονικό «κλουβί με τις τρελές». Ενδεικτικά μπορούμε να πούμε πως «Μια μισοπαντρεμένη (και ουχί μικροπαντρεμένη), μια ανύπαντρη εγκυμονούσα, ένας άντρας σε διάσταση, μια ώριμη γεροντοκόρη, μια νεαρή γεροντοκόρη, ένας ερωτομαλθακός κι ένας ομοφυλόφιλος που είναι παντρεμένος με άντρα και που έχουν μαζί ένα παιδί […]ενώνουν τις… δυνάμεις τους και συμμετέχουν σε ένα ευρωπαϊκό πρότζεκτ.
Κι όλα ξεκινούν με έναν γάμο.

Πιο συγκεκριμένα, δύο δευτερόλεπτα πριν από το Αμήν! Ένα σημαδιακό γεγονός αναγκάζει την εφτάδα να συναναστραφεί και να εμπλακεί σε μια δακρύβρεχτη περιπέτεια.
Τα μέρη στα οποία οι εθελοντές έχουν τις συναντήσεις τους ποικίλλουν. Μπορεί να είναι το νεκροτομείο Αθηνών, το αεροδρόμιο, ένα δικαστήριο του… Λος Άντζελες, ακόμη και η Καρδίτσα. Α! Πολλές φορές οι εθελοντές καταλήγουν και σε μια αίθουσα που χρησιμοποιείται για συνεδρίες «Group Therapy».
Το ότι θα κλάψετε μαζί τους είναι σίγουρο – όπως σίγουρο είναι ότι θα αδημονείτε να ανοίξετε το επόμενο βιβλίο με τίτλο L.A.V. Θέραπι- αν όμως είναι από τρανταχτό γέλιο, μην νιώσετε ενοχές… σε καμία περίπτωση δε θα φταίτε εσείς!»