Κώστας Δικαίος: συνέντευξη στη Μαρία Τσακίρη

Συγγραφέας του βιβλίου Στόχος: Ωρίων Κέδρος Δονούσας – Εκδόσεις Κύφαντα

Φθινόπωρο 1944. Επιβιβαζόμαστε μαζί με τον Κώστα Δικαίο σ’ ένα μικρό πλοίο του γερμανικού στόλου, στο οποίο κάτω από αντίξοες συνθήκες όμηροι και κατακτητές προσπαθούν να επιβιώσουν. Ένα βιβλίο, στο οποίο Ιστορία και μυθοπλασία ενώνονται αρμονικά και το αναγνωστικό αποτέλεσμα γίνεται πολύ ενδιαφέρον, καθώς οι διηγήσεις, που αφορούν την ιστορία του πλοίου αλλά και τα ιστορικά γεγονότα, είναι ακριβείς ιστορικές περιγραφές. Ένα μεγάλο μέρος της πλοκής μας μεταφέρει στην Νάξο και τις Μικρές Κυκλάδες κατά την ιταλογερμανική Κατοχή και όπως λέει στο Vivlio-life ο συγγραφέας «Η κατοχή στην Νάξο ήταν σκληρή και βίαιη, υπήρξαν νεκροί και από πείνα». Ένα βιβλίο που αναδεικνύει την νοσταλγία, κάτι που χαρακτηρίζει τους ναυτικούς, την φιλοπατρία, την αγωνία για το αύριο μέσα σε κατοχή και πόλεμο, την εμπιστοσύνη, την φιλία.

Ωρίων. Ένα πλοίο υποστήριξης, όπως διευκρινίζετε στο οπισθόφυλλο. Ας επιβιβαστούμε, λοιπόν, για να γνωρίσουμε τους ανθρώπους που ταξιδεύουν μαζί του. Ποιοι είναι, από πού ξεκίνησαν και ποιον προορισμό έχουν.
Το πλοίο τυπικά ανήκει σε μια ημι-κρατική γερμανική εταιρεία που υποστήριζε τον γερμανικό στόλο στην Μεσόγειο κατά τον δεύτερο παγκόσμιο, ουσιαστικά ήταν σκάφος τού γερμανικού στόλου. Εδώ έρχεται και ένα κομμάτι μείγματος ιστορίας και μυθοπλασίας. Από όσα φαίνεται, ιστορικά το πλήρωμα ήταν όλοι Γερμανοί. Στην μυθοπλασία μου οι μισοί περίπου και μάλιστα κυρίως οι αξιωματικοί γεφύρας είναι Έλληνες αντιστασιακοί που οι κατοχικές δυνάμεις είχαν ως ομήρους και τους τοποθέτησαν στο πλοίο όπως ακριβώς έβαζαν κόσμο σε συρμούς ή αυτοκινητοπομπές για να μην γίνουν οι ίδιοι στόχος επιθέσεων, κάτι σύνηθες ειδικά μετά τον Γοργοπόταμο. Ας σημειώσουμε πως στην μυθοπλασία δεν είναι όλοι οι Γερμανοί ναζιστές, υπάρχουν και μερικοί που υπηρετούν χαμηλόφωνα την θητεία τους, και δύο Γερμανοί αντιστασιακοί που ίσως γνωρίσουμε καλύτερα σε λίγο. Ο προορισμός δεν είναι συγκεκριμένος, μια και είμαστε στο φθινόπωρο 1944 εξαρτάται από εξελίξεις στο όλο πλαίσιο υποχώρησης.
Δώστε μας κάποιες πληροφορίες για το πλοίο. Που κατασκευάστηκε, γιατί πήρε αυτό το όνομα, αν υπάρχει και που βρίσκεται σήμερα.
Το πλοίο ‘χτίστηκε’ όπως το λένε οι θαλασσινοί το 1920 στην Ολλανδία, ως εμπορικό. Ήταν ατμοκίνητο με κάρβουνο, μονοπρόπελο, και έμοιαζε με τύπο ‘τρία νησιά’. Το μήκος ήταν περί τα πενήντα πέντε μέτρα, το πλάτος περί τα οκτώ, και η χωρητικότητα μεταφοράς περίπου 350 κόροι, ενώ η ταχύτητα δέκα κόμβοι. Ήταν δηλαδή ένα ‘μεσαίο’ πλοίο ειδικά στην εποχή του. Κατόπιν το πήρε μια γαλλική εταιρεία και στην συνέχεια μια ελληνική που το ονόμασε ‘Καρλόβασι’ προφανώς λόγω καταγωγής της οικογένειας πλοιοκτητών. Το 1936 εντάχθηκε στο τότε Βασιλικό Πολεμικό Ναυτικό ως υποστηρικτικό και ‘φαρόπλοιο’ παίρνοντας το όνομα Ωρίων λόγω τού αρχαίου ήρωα, πιθανόν λόγω της προσπάθειας σύνδεσης τού ΒΠΝ με την μυθολογία και ήρωες. Με την κατάσχεση το 1941 οι Γερμανοί άλλαξαν απλώς την …γραμματοσειράORION. Λίγη προσοχή εδώ για τους γνώστες μεν, αλλά μη-μυημένους δε: το ΟΡΙΑ/ORIA τον Φεβρουάριο τού 1944 με την τραγική ιστορία, τους πάνω από 4000 νεκρούς στην πλειονότητά τους Ιταλούς αιχμαλώτους στον Σαρωνικό είναι εντελώς διαφορετική περίπτωση. Δεν νομίζω πως θα άντεχα ψυχικά να γράψω μυθιστόρημα για κάτι τέτοιο, θα ήταν ίσως και ασέβεια. Σήμερα το πλοίο ‘μας’ δεν υπάρχει, έχει απομείνει μόνον το ‘κατωκάραβο’ στον βυθό τού Κέδρου Δονούσας, το μεγαλύτερο κομμάτι έγινε παλιοσίδερα ‘σκραπ’ την δεκαετία τού 1950. Μολαταύτα, ας σημειώσουμε πως υπάρχει πετρελαιοφόρο τού ΠΝ με το ίδιο όνομα από το 1989.
Ο μικρόκοσμος του πλοίου απαρτίζεται από ομήρους και κατακτητές και εδώ, μάλλον, πρέπει να σταθούμε για να δούμε τις συνθήκες αυτής της ομηρίας.
Οι Γερμανοί έχουν το πρόβλημα πως το πλοίο δεν μπορεί να ταξιδεύσει και να επιτελέσει τον σκοπό του χωρίς τους ομήρους, που πλέον είναι συστατικό στοιχείο τού πληρώματος. Οι όμηροι απεχθάνονται κατοχή και κατακτητές, προσπαθούν να έχουν συνοχή μεταξύ τους και ενίοτε αστειεύονται ώστε να χαλαρώσουν. Είναι (αν το θέλετε) ένα άκρως εκβιαστικό ‘βάστα με να σε βαστώ’, που κάνει την ατμόσφαιρα εξαιρετικά φορτισμένη, ειδικά αν σκεφθούμε ότι βρίσκονται συνεχώς πρόσωπο με πρόσωπο.
Σε ένα πλοίο που δεν ξεπερνά σε μήκος τα εξήντα μέτρα, πέρα από το καθεστώς ομηρίας ποια προβλήματα και συναισθήματα κληθήκατε να περιγράψετε ως συγγραφέας;
Την νοσταλγία, κάτι που χαρακτηρίζει τους ναυτικούς, αλλά στο μυθιστόρημα και τον Γερμανό αντιστασιακό επιστήμονα, την φιλοπατρία, την αγωνία για το αύριο μέσα σε κατοχή και πόλεμο, και όσο αφορά τον νεαρό ήρωα Λούντβιχ την εμπιστοσύνη, την φιλία αλλά και το δίλημμα για το πού ανήκει.
Νάξος – Μικρές Κυκλάδες στην ιταλογερμανική Κατοχή. Ένα κεφάλαιο της νεότερης Ιστορίας μας, για το οποίο ίσως δε γνωρίζουμε όσα θα έπρεπε. Βάλτε μας στο κλίμα της εποχής που πραγματεύεστε.
Ένα δύσκολο και ενδιαφέρον ερώτημα! Θα χρειαζόμουν ίσως αρκετές σελίδες. Η κατοχή στην Νάξο ήταν σκληρή και βίαιη, υπήρξαν νεκροί και από πείνα. Η Δονούσα κατά κάποιο τρόπο δεν γνώρισε κατοχή, δεν εγκαταστάθηκε μόνιμη φρουρά, έγιναν μερικές ή και αρκετές ‘κατασχέσεις’ ζώων από Ιταλούς που διενεργούσαν ‘ελέγχους’, έπεσε λίγο ‘ξύλο’ και εκφοβισμός στην αρχή, ή όταν υπήρχαν υποψίες, αλλά γενικά τα πράγματα δεν ήσαν δραματικά. Και αυτά σε λίγα μίλια απόσταση.
Η κορύφωση της πλοκής σ’ αυτό το ιδιαίτερο μυθιστόρημα διαρκεί 39 μέρες, ωστόσο ο πυρήνας του αναπτύσσεται σε 14 ημέρες. Πείτε μας επιγραμματικά τα σημαντικά γεγονότα που εντάξατε σ’ αυτό το χρονικό πλαίσιο.
Η απάντηση μπορεί και πρέπει να δοθεί σε δύο επίπεδα. Όσο αφορά την μυθοπλασία τα πιο σημαντικά θα έλεγα ότι είναι η απόπειρα εισόδου άνευ αδείας μερικών Γερμανών ναυτών στην γέφυρα και η αντίδραση Πλοιάρχου Πετρέλλη και Ελλήνων ναυτών, ο διαπληκτισμός Φίσκοφ με Σνάιντερ και οι μετέπειτα εξομολογήσεις Σνάιντερ στον Πετρέλλη, και κυρίως η σύγκρουση Σκαρλατίδη με Φισκοφ που καταλήγει σε γρονθοκοπήσεις. Τέλος το φιλί ανάμεσα στους δύο νέους και η έπαρση τής Σημαίας στην Δονούσα ολοκληρώνουν το μυθιστόρημα. Αν στραφούμε στα ιστορικά πραγματικά γεγονότα οι πληροφορίες για τις σταδιακές απελευθερώσεις ελληνικών πόλεων (Ναύπλιον, Χιος, Μυτιλήνη) που το πλήρωμα πληροφορείται από τον ασύρματο, οι εξελίξεις στον παγκόσμιο πόλεμο (κατάληψη Βουλγαρίας από σοβιετικούς, μάχη Ρίμινι, μάχη Άρνεμ υπέρ γερμανικών δυνάμεων, με κορύφωση φυσικά την ιστορική μεν (αλλά όχι σημαντικό γεγονός για τον πόλεμο) καταστροφή και εξουδετέρωση τού Ωρίωνος στις 23 Σεπτεμβρίου και κυρίως την απελευθέρωση των Αθηνών στις 12 Οκτωβρίου και της Νάξου στις 15. Οπότε, ο μύθος διαπλέκεται με την ιστορία, η φαντασία με την πραγματικότητα.
Σε ποια πρόσωπα αναθέσατε τους βασικούς ρόλους και με ποιο κριτήριο έγινε η επιλογή τους;
Φίλος είπε μια φορά σε συζήτηση ότι ο κεντρικός ήρωας δεν είναι άνθρωπος, αλλά το πλοίο καθεαυτό, και οι λαμαρίνες έχουν ψυχή. Αλλά ας στραφούμε στους ήρωες. Πρώτος ο Πλοίαρχος Πετρέλλης που στο δικό νού, στην δική καρδιά, στις δικές μου αναμνήσεις είναι ένας πολύ κοντινός μου άνθρωπος, πάντα ψύχραιμος, πάντα φαινομενικά απόμακρος αλλά στ’ αλήθεια με βαθύ ενδιαφέρον για τους άλλους. Φίλη πρόσφατα παρατήρησε και τον πατέρα μου (κάτι που αρχικά δεν είχα σκεφθεί, αλλά ναι κυρίως όσο αφορά την σταθερότητα στη ανάληψη ευθυνών και την πίστη στην ιεραρχία). Ο Φίσκοφ από την πλευρά του είναι το απόλυτο έντιμο κάθαρμα όπως θα τον χαρακτηρίσει κάποια στιγμή ο Πετρέλλης. Φανατικός ναζί, ταγμένος στον φύρερ, χωρίς ηθικούς φραγμούς όσο αφορά την ανθρωπότητα, αλλά ακέραιος σε θέματα προσωπικού συμφέροντος, δεν έχω κάποιον συγκεκριμένο που να έχω γνωρίσει στον νού μου, αλλά φρονώ πολλοί φανατικοί και σκληροί αυταρχικοί άνθρωποι είναι έτσι. Η υπερβολική και χωρίς κριτική και αυτοκριτική αφοσίωσή τους σε αρχές τους καθιστά κακούς. Η σύγκρουση λοιπόν μεταξύ των δύο είναι αναπόφευκτη. Από την άλλη το δεξί χέρι τού Φίσκοφ για τον οποίο δεν ξέρουμε ούτε το όνομα, αλλά μόνον την διαταγή του προς όλους ‘ραους’ είναι και κάθαρμα ναζί και ανέντιμος λαθροχείρας.
Ο Σκαρλατίδης δεν είναι κάποιος που ήξερα, αν και προσπαθώ να περιγράψω τον καλό και ηθικό Χριστιανό σε συνδυασμό με την βαθειά ποντιακή ψυχή, κάτι που έχω γνωρίσει και συμπαθήσει ως νότιος και παλαιοελλαδίτης μετά τα περίπου είκοσι περίπου χρόνια ζωής στην βόρειο Ελλάδα, με πολύ ποντιακό στοιχείο.
Τον Δαλαμπίνη τον εμπνεύστηκα, για να μην πώ τον ‘αντέγραψα’ από μέλος της επί πολλά χρόνια φοιτητικής μου κοινότητας, φοιτητικού ακροατηρίου. Είναι σχεδόν πραγματικό πρόσωπο, σεμνό, συνεσταλμένο, ντροπαλό μέχρι να (ας επιτραπεί η έκφραση) ‘πάρει ανάποδες’ και βγάλει δημιουργικότητα, αποφασιστικότητα, μαχητικότητα και πολλά άλλα θετικής ενέργειας.
Ο Σνάιντερ και ο Μύλλερ είναι οι δυστυχείς ‘καλοί’ Γερμανοί που έχουν πολιτικά ηττηθεί από το 1933. Έχουν ουσιαστικά τον ρόλο τού εξόριστου που αγαπά την πατρίδα του, αλλά απεχθάνεται την κυβέρνησή της.
Συνολικά, η επιλογή χαρακτήρων και ‘καθηκοντολογίου’ ή αλλιώς ρόλων έγινε με βάση μνήμες για πρόσωπα που έχω γνωρίσει, ήθους και στάσης των προσώπων αυτών, αλλά και επιθυμίας μου ως συγγραφέως να έχω ευρύ φάσμα ηρώων και ενδιαφέρουσες αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις από την μια, και φιλίες από την άλλη.
Πλοίαρχος Στρατής Πετρέλλης. Τον βλέπουμε εξαρχής να ορθώνει το ανάστημά του στον Γερμανό Ναζί αξιωματικό Χανς Φίσσκοφφ. Ήταν αρκετή η ελληνική ψυχή για να τα βάλει με τους ισχυρούς δυνάστες;
Η ελληνική ψυχή είναι σημαντικό κομμάτι τού αντιστασιακού ήρωα. Ίσως θα ήταν αρκετό. Μην ξεχνάτε όμως και τα θέματα ήθους και ιεραρχίας, και την αίσθηση καθήκοντος ως Πλοιάρχου. Ο έντιμος Πλοίαρχος δεν μπορεί να δεχθεί απειλές, φοβέρες, εκβιασμούς και έπαρση από τυπικά έστω υφισταμένους ακόμη καν αν επικαλούνται έναν ολόκληρο φυρερ από πίσω τους, ‘στο πλοίο εδώ και μερικούς αιώνες, οι κανόνες είναι άλλοι’.
Το βιβλίο σας στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ωστόσο προσεγγίσατε την ιστορία σας και μυθοπλαστικά. Πού ξεκινά και πού ολοκληρώνεται η καταγραφή των πραγματικών γεγονότων;
Αν το ερώτημα έχει χρονικό χαρακτήρα, τότε όλο το μυθιστόρημα με εξαίρεση την στιγμή της επίθεσης από την RAF στον Κέδρο Δονούσας είναι μυθοπλασία που ξεκινά από την πρώτη σελίδα με την επιβίβαση αντιστασιακών ομήρων. Οι διηγήσεις όμως τόσο στην ιστορία τού πλοίου όσο και στα ιστορικά γεγονότα που συζητήσαμε νωρίτερα είναι ακριβείς ιστορικές περιγραφές. Οπότε δεν θα απαντήσω με αριθμό σελίδων, θα ζητήσω από τον αναγνώστη και την αναγνώστρια να βρει το ‘πλέξιμο’.
Ανάμεσα στους πρωταγωνιστές σας και ο Δρ. Σνάϊντερ, ο οποίος «δε δέχτηκε να υπηρετήσει νέες έρευνες του ναζιστικού καθεστώτος στο ερευνητικό του εργαστήριο καθώς θεωρούσε ότι η χημεία είναι μια ηθική επιστήμη και ότι η επιστήμη δεν μπορεί να αποχωρίζεται την ηθική». Θα είχε ενδιαφέρον να τον γνωρίσουμε λίγο καλύτερα.
Ο Δρ. Σνάϊντερ είναι η ‘καλή’ Γερμανία τού δεκάτου-ένατου αιώνος, τού διαφωτισμού, της βραχύβιας Δημοκρατίας Βαϊμάρης. Είναι ο ηθικός επιστήμονας, ο κεντρώος πολιτικός που και ως άτομο και ως χώρος που ηττήθηκε το 1933. Είναι το 20-30% των Γερμανών που κακοπέρασε επί ναζισμού και προσπαθώ να μην τους ξεχάσουμε επηρεασμένοι από την φρίκη που έζησε η ανθρωπότητα με την αθλιότητα των υπολοίπων. Είναι ο αφανής και αθόρυβος μεσαίου βεληνεκούς ήρωας που προτιμάει να μην κερδίσει, αλλά ακόμη περισσότερο να ταλαιπωρήσει ή και καταστρέψει τον εαυτό που, παρά να απαρνηθεί την ηθική του. Θέλω να ελπίζω και να πιστεύω ότι και τότε υπήρξαν τέτοιοι επιστήμονες και άνθρωποι και ότι υπάρχουν και σήμερα.
Είναι η χημεία μια ηθική επιστήμη σήμερα; Και, μήπως τελικά η επιστήμη στις μέρες μας έχει αποχωριστεί την ηθική; Η γνώμη σας έχει σημασία για μας τους αναγνώστες.
Βρίσκομαι και ως χαρακτήρας στο μεταίχμιο αισιοδοξίας και ανησυχίας. Είμαι αισιόδοξος ότι όλες οι επιστήμες είναι και σήμερα ηθικές, ελάχιστοι γιατροί θα κάνουν πειράματα τύπου Μένγκελε (ο οποίος ήταν εξαιρετικός γνώστης ιατρικής επιστήμης και γενετικής, ας είμαστε ειλικρινείς, αλλά και άθλιος και ανήθικος, ‘πανούργος’ που θα έλεγε ο Πλάτων στον διάλογο Μενέξενος) ή θα φονεύουν υγιείς για να αφαιρέσουν όργανα και να τα μεταμοσχεύσουν με σκοπό το κέρδος. Το ίδιο ισχύει και για άλλες επιστήμες. Αλλά είμαι και ανήσυχος διότι τα πάντα μπορεί να συμβούν, αν δεν είμαστε όσο πρέπει και ακόμη-ακόμη περισσότερο από όσο πρέπει εποπτικοί και παρατηρητικοί. Συνδυασμός αισιοδοξίας και εγρηγόρσεως λοιπόν.
Ένα σημείο που αξίζει να προσεγγίσουμε στη συνομιλία μας είναι το γεγονός πως υπήρχε όμηρος στο πλοίο (Σκαρλατίδης) ο οποίος λόγω των χριστιανικών του αρχών δεν μισούσε τους κατακτητές. Είναι μυθοπλαστική η αναφορά σας ή κάποια αληθινή μαρτυρία που έφτασε σε σας;
Μια εισέτι ενδιαφέρουσα και σημαντική παρατήρηση. Ξεκινώ δηλώνοντας προσωπικά άθρησκος. Ναι μεν δεν υπήρξε κάποια αληθινή μαρτυρία για κάτι τέτοιο σε σχέση με τις περιπέτειες του Ωρίωνος, αλλά έχω δυο-τρία σύγχρονα τέτοια παραδείγματα, καλών φίλων ή απλώς γνωστών. Άνθρωποι που είτε ως επιστήμονες-γιατροί, είτε ως βοηθητικό προσωπικό έχουν αφιερώσει την ζωή τους (και ενίοτε έχουν διακινδυνεύσει την ζωή τους) λαμβάνοντας μέρος σε ανθρωπιστικές αποστολές Μη-Κυβερνητικών, μη-κερδοσκοπικών οργανώσεων ακόμη και σε εμπόλεμες περιοχές, εμπνεόμενοι από τον Ύμνο της Αγάπης τού Αποστόλου Παύλου, και άλλοι που έχουν κάνει τατουάζ στο σώμα τους τον Ύμνο της Αγάπης. Δεν είμαι βέβαιος αν είναι Χριστιανοί όπως ο Σκαρλατίδης όμως είναι γεγονός ότι τους είχα στον νου μου όταν έγραφα. Επίσης ας θυμηθούμε τον Γάλλο ιεραπόστολο στην κεντρική Αφρική στις «Πέντε Εβδομάδες με Αερόστατο» τού Ιουλίου Βερν.
Στα καταληκτικά κεφάλαια του βιβλίου σας προσθέσατε και ένα ρομάντζο αλλά και στοιχεία της κοινωνίας και της καθημερινότητας των απλών ανθρώπων των νησιών. Και με μια μικρή αναφορά σ’ αυτούς ας κλείσουμε τη συνέντευξή μας.
Ας ξεκινήσουμε από το δεύτερο. Όπως έχω πει και αλλού, από το όχι και τόσο πρόσφατο πια 1998, κάθε χρόνο δέκα με δεκαπέντε ημέρες, ίσως και λίγο περισσότερο, κάνω τις διακοπές μου στην Δονούσα, οπότε και υπάρχει ένα φιλικό ενδιαφέρον, όπως και η δυνατότητα πηγών, κυρίως ηλικιωμένοι νησιώτες και νησιώτισσες. Στο πλαίσιο αυτό μαζί με την επιθυμία να μην χαθούν εντελώς όλα αυτά που ενίοτε τα λέμε ‘μικρή ιστορία’, ‘ιστορία καθημερινών ανθρώπων’, ‘ιστορικές ασημαντότητες’ (νομίζω αναφέρεται και ως ‘histoirepetit’), αλλά θεωρώ πως πρέπει να καταγραφούν, έστω ως πλεονάζουσες σελίδες σε ένα μυθιστόρημα. Στο πλαίσιο αυτό, η συγγραφή δυο-τριών κεφαλαίων για την ζωή στην Δονούσα την περίοδο εκείνη προέκυψε και είναι κάτι που βρήκα ενδιαφέρον, όπως η απουσία Γερμανών, η σχετικά ήπια κατοχή, η συγκρατημένη ανέχεια, αλλά και αυτοσυντήρηση, και επίσης για να μην βλέπουμε την Δονούσα και τα άλλα νησιά και εμείς και οι νεώτεροι, μόνον ως τόπους διακοπών, παραλίες και ταβερνάκια.
Ως προς την Στέλλα και τον Λούντβιχ, όσο καιρό έγραφα το βιβλίο, φίλοι είπαν και το βρήκα σωστό πως μυθιστόρημα περίπου 500 σελίδων χωρίς ρομάντζο δεν γίνεται! Και να που δύο νέοι άνθρωποι που επί χρόνια έζησαν την θλίψη τού πολέμου, της εξορίας, τής κατοχής, της απώλειας, της απομόνωσης αγαπήθηκαν και βρήκαν διέξοδο. Προσωπικά δεν το βλέπω ως ‘έκπληξη’ αλλά ως κάτι απολύτως φυσιολογικό, την μέρα της απελευθέρωσης. Σε οποιονδήποτε νέο άνθρωπο θα μπορούσε, μην πω θα έπρεπε να συμβεί, όχι μόνον στους ήρωες ενός μυθιστορήματος.
Με την ευκαιρία θα ήθελα να ευχαριστήσω τις Εκδόσεις Κύφαντα, και προσωπικά τον φίλο Γιάννη Χουτόπουλο για την συνεργασία, εμπιστοσύνη, υπομονή και προσοχή και ενδελέχεια, στην όλη διαδικασία, αλλά και την τελική έκδοση.

Λίγα λόγια για το βιβλίο
“Έχουμε διαβάσει άπειρα μυθιστορήματα με θέμα την περίοδο της Κατοχής και της Αντίστασης. Σχεδόν όλα εκτυλίσσονται σε μεγάλες πόλεις ή την ύπαιθρο. Ο Κώστας Δικαίος περιγράφει την τεταμένη σχέση των ομήρων με τους κατακτητές τους μέσα στον μικρόκοσμο ενός πλοίου όπου οι σχέσεις μεταξύ των δυο αντίπαλων πλευρών διογκώνονται και περιγράφει την αντίσταση, όχι ως μια ηρωική πράξη, αλλά ως καθημερινότητα.
Αυτή η ματιά στην εμπόλεμη περίοδο και οι συνακόλουθες νεκραναστάσεις του πλοίου προσφέρουν στον αναγνώστη ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα”.
Πέτρος Μάρκαρης

Βιογραφικό
Ο Kώστας Δικαίος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965. Σπούδασε Πολιτική Eπιστήμη στην Πάντειο (1987), και στο Eδιμβούργο (διδακτορικό 1992). Εργάστηκε ως εμπειρογνώμονας και διοικητικό στέλεχος σε έργα τής Eυρωπαϊκής Ένωσης (1995-2000), στην Σιβηρία, την Αλβανία, την Πολωνία και την Ελλάδα. Τον Μάρτιο τού 2005 ανέλαβε Λέκτορας στο Tμήμα Kοινωνικής Διοίκησης τού Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και το 2020 εξελίχθηκε σε Αναπληρωτή Καθηγητή, στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ. Είναι συν-συγγραφέας τού βιβλίου του ΕΑΠ για την Πολιτική Υγείας. Έχει επιμεληθεί (και σε μεγάλο βαθμό συγγράψει) έναν τόμο για την ‘Ιστορία της Κοινωνικής Πολιτικής’ (Gutenberg 2010), όπως και ένα ειδικό αφιέρωμα για το δημοψήφισμα σκωτικής ανεξαρτησίας στο Περιοδικό Τετράδια Πολιτικής Επιστήμης τεύχος 8 (Ι. Σιδέρης 2016). Είναι επίσης συν-συγγραφέας (με Θάνο Καρμπέρη και Νίκο Πολύζο) σε τόμο με αντικείμενο την Οργάνωση και Διοίκηση Κοινωνικών Υπηρεσιών (Gutenberg 2017). Τα ακαδημαϊκά του ενδιαφέροντα καλύπτουν επίσης αντικείμενα όπως: πολιτικές διαστάσεις τής υγειονομικής περίθαλψης, και το ελληνικό και το βρετανικό πολιτικό σύστημα (με επικέντρωση στο σκωτικό). Στα χόμπι του εντάσσονται μεταξύ άλλων οι συλλογές παλαιών αντικειμένων και αντικειμένων kitsch, ενώ τού αρέσει να ισχυρίζεται πως στα νεανικά του χρόνια ασχολήθηκε αθλητικά με κολύμβηση και υδατοσφαίριση. Το ανά χείρας έργο είναι το πρώτο του δημοσιευμένο λογοτεχνικό. Από το 2006 ζει στην Κομοτηνή.