ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ- Η ΓΗ ΤΟΥ ΑΒΕΛ- εκδόσεις ΠΗΓΗ

                                                                                   Συνέντευξη στη Βιργινία Αυγερινού



 Στο vivlio-life.gr, φιλοξενούμε σήμερα τον συγγραφέα ΙΩΑΝΝΗ ΛΑΖΑΡΙΔΗ, για να μιλήσουμε για το έργο του με τίτλο Η ΓΗ ΤΟΥ ΑΒΕΛ που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΠΗΓΗ.

Ο Ιωάννης Λαζαρίδης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, όπου και κατοικεί. Αυτήν την περίοδο ασχολείται με την έρευνα στον τομέα της υπολογιστικής όρασης. Αγαπάει τη λογοτεχνία, με μία ιδιαίτερη αδυναμία στη λογοτεχνία του φανταστικού (συμπεριλαμβανομένης φυσικά και της επιστημονικής φαντασίας).

Στον ελεύθερο χρόνο του συνεχίζει να γράφει ιστορίες, μεταξύ των οποίων διηγήματα, ποιήματα και στίχους. Αγαπάει τα ταξίδια και τη φωτογραφία, ενώ ασχολείται παράλληλα και με το σχέδιο.

Τρία του διηγήματα έχουν εκδοθεί σε ξεχωριστές συλλογές διηγημάτων. Το διήγημα «Ζοροβάβελ» από τις εκδόσεις iWrite. Το διήγημα «Η Κατάρα του Φιοντόρ Νεστέροφ» από τις εκδόσεις Πηγή, στα πλαίσια του φεστιβάλ Fantasmagoria. Και το διήγημα «Η Παρέλαση του Ιωάννη» από τις εκδόσεις Αποστακτήριο, με την υποστήριξη του Συλλόγου Επιστημόνων Κεντρικής Μακεδονίας «Αριστοτέλης».

Τον ευχαριστούμε θερμά για τη συνέντευξη που ακολουθεί

Σας καλωσορίζουμε, για να μιλήσουμε για το βιβλίο σας με τον τίτλο H Γη του Άβελ και υπότιτλο Ένα ταξίδι στην ψυχή του ανθρώπου του μέλλοντος, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πηγή. Μιλήστε μας για την πορεία αυτού του βιβλίου. Πώς εμπνευστήκατε την ιστορία του και τι μεσολάβησε από τη σύλληψη της ιδέας έως την έκδοσή του;

Η έμπνευση για τη «Γη του Άβελ» γεννήθηκε από δύο πηγές: από τη μία, την ταχύτατη πρόοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης και τις κοινωνικοπολιτικές αλλαγές που συντελούνται γύρω μας· από την άλλη, από τη δική μου ανάγκη να εξερευνήσω σε βάθος την ανθρώπινη μοναξιά και τους βαθύτερους φόβους μας, εκείνους που δύσκολα τολμάει κανείς να αντικρίσει κατάματα. Η συγγραφή ξεκίνησε στην περίοδο της πανδημίας, μέσα στην καραντίνα. Εκείνη την περίοδο του φόβου και της αβεβαιότητας, η γραφή έγινε για μένα ένας τρόπος να απομακρύνω το σκοτάδι και να αφήσω πίσω μου ένα δημιουργικό αποτύπωμα σε μια κατάσταση που είχε μουδιάσει ψυχολογικά ολόκληρο τον κόσμο.

Τι ακριβώς συμβολίζει ο τίτλος του βιβλίου;

Ο τίτλος «Η Γη του Άβελ» έχει διπλή σημασία. Από τη μία, παραπέμπει στο ταξίδι του Νέιθαν Άβελ, του πρωταγωνιστή, που αναζητά έναν νέο πλανήτη για να χτίσει από την αρχή μια ανθρώπινη κοινωνία, σαν ένας νέος γενάρχης. Από την άλλη, δεν αφορά τόσο έναν φυσικό τόπο, αλλά τον εσωτερικό κόσμο του Νέιθαν: τους πόθους, τους φόβους και τη μοναξιά του. Την προσωπική γη που κουβαλά μέσα του, όπως κάθε άνθρωπος· μια «γη» που δεν είναι τίποτε άλλο από την ίδια την ψυχή του.

Πόσος καιρός και πόση έρευνα απαιτήθηκε για να ολοκληρωθεί Η Γη του Άβελ;

Όπως ανέφερα, η συγγραφή του βιβλίου ξεκίνησε με αφορμή την πρώτη καραντίνα του κορονοϊού. Εκείνη την περίοδο ένιωσα την ανάγκη να διοχετεύσω όλη αυτή τη δύσκολη και πρωτόγνωρη εμπειρία σε κάτι δημιουργικό, κάτι που θα μου επέτρεπε παράλληλα να αποστασιοποιηθώ από το άγχος και τις φοβίες της εποχής. Συνολικά χρειάστηκα περίπου πέντε μήνες για να το ολοκληρώσω, με αρκετές παύσεις ενδιάμεσα. Αυτές οι παύσεις δεν ήταν τυχαίες· μου έδωσαν τον χώρο να ερευνήσω και να μελετήσω επιστημονικά άρθρα και θεωρίες, ώστε να στηρίξω με ρεαλισμό τις πιο απαιτητικές σκηνές. Η διαδικασία αυτή, το να δένω δηλαδή την επιστημονική γνώση με τη φαντασία, ήταν συναρπαστική και ταυτόχρονα μια πρόκληση: να χτίσω έναν μελλοντικό κόσμο που, αν και φανταστικός, να μοιάζει ταυτόχρονα πιθανός.

Στο βιβλίο διάχυτη είναι η αντιπαλότητα ανάμεσα στους Παλαιούς και στους Νεανθρώπους, όπως τους ονομάζετε. Είναι η αντανάκλαση των σημερινών κοινωνικών ανισοτήτων;

Ναι, η αντιπαλότητα που παρουσιάζεται στο βιβλίο είναι σε μεγάλο βαθμό αντανάκλαση των κοινωνικών ανισοτήτων που βιώνουμε σήμερα. Μέσα από τους Παλαιούς και τους Νεανθρώπους προσπάθησα να αναδείξω τη διαχρονική σύγκρουση ανάμεσα σε όσους κατέχουν την ισχύ και σε εκείνους που ζουν στο περιθώριο. Ο Νέιθαν Άβελ βρίσκεται ακριβώς στη μέση αυτής της διαμάχης· ένας χαρακτήρας που παλεύει να ξεφύγει από τα δεσμά της καταγωγής του, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να απαρνηθεί κομμάτια του εαυτού του. Η ιστορία του αντικατοπτρίζει το πώς η ανάγκη για αποδοχή και η δίψα για μια καλύτερη ζωή μπορούν να οδηγήσουν κάποιον σε επώδυνες επιλογές. Αυτός είναι ο λόγος που στρέφεται τελικά στο διάστημα: για την αναζήτηση μιας πιο δίκαιης πατρίδας.

Πιστεύετε ότι η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης θα αποτελέσει μια νέα αρχή για την ανθρωπότητα που ενδεχομένως θα θέσει τη θρησκεία υπό νέες αμφισβητήσεις;

Η μεγάλη πρόκληση πιστεύω πως δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει τον άνθρωπο να αμφισβητήσει τις παραδοσιακές θρησκείες· αυτό είναι σχεδόν αναμενόμενο, όπως μπορεί να συμβεί με κάθε μεγάλο τεχνολογικό άλμα στην ιστορία. Εκείνο που με απασχολεί περισσότερο είναι τι θα συμβεί όταν η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη φτάσει σε σημείο να αντιμετωπίζεται σαν μια νέα «θεότητα» ή, ακόμη πιο ριζοσπαστικά, όταν αρχίσει να θέτει τα δικά της φιλοσοφικά ερωτήματα για το Θείο και την πίστη. Τότε δεν θα μιλάμε πια για ένα εργαλείο, αλλά για έναν καθρέφτη που επιστρέφει σε εμάς τα πιο θεμελιώδη υπαρξιακά μας διλήμματα.

Το βιβλίο σας μοιάζει να είναι μια αλληγορική αφήγηση της βιβλικής αφήγησης σχετικά με τον Κάιν και τον Άβελ. Τι συμβολίζει σε μια τέτοια αφήγηση η χρήση των αρχαιοελληνικών ονομάτων που χρησιμοποιείτε;

Η χρήση αρχαιοελληνικών και βιβλικών ονομάτων ήταν συνειδητή επιλογή. Η ιστορία μου αποτελεί, σε μεγάλο βαθμό, μια αλληγορία της βιβλικής αφήγησης του Κάιν και του Άβελ. Παράλληλα, τα ονόματα προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο συμβολισμού: αντικατοπτρίζουν τη βαθιά αντίφαση που βιώνει ο Νέιθαν Άβελ και η ίδια η «Γη» του, μια διαρκή σύγκρουση, αλλά και μια αλληλένδετη σχέση ανάμεσα στο παλιό και το νέο.

Ήταν πρόθεσή σας να δημιουργήσετε κάτι που θυμίζει σκοτεινό παραμύθι; Και αν ναι, ποια συναισθήματα θέλατε να αφήσετε στον αναγνώστη;

Στη Γη του Άβελ ήθελα να δημιουργήσω έναν κόσμο που, παρά το σκοτάδι του, παραμένει αληθινός στα συναισθήματα και τις συμπεριφορές των χαρακτήρων. Παρά το γεγονός ότι αποτελεί ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας, κάτι το οποίο ενδεχομένως μπορεί να «φοβίσει» αναγνωστικά, άτομα που δεν είναι εξοικειωμένα με αυτό το είδος, προσπάθησα να δώσω έναν ανθρώπινο χαρακτήρα στις σελίδες του. Να δημιουργήσω μια ιστορία που μπορεί να μιλήσει στις καρδιές όλων. Θα ήθελα ο αναγνώστης να νιώσει τη μοναξιά του Νέιθαν, τους φόβους του και την επιθυμία του για λύτρωση. Να τον ακολουθήσει μέχρι το τέλος και, μέσα από το ταξίδι του, να ανακαλύψει τη δική του «Γη» — εκεί όπου κατοικούν τα προσωπικά όνειρα και οι ελπίδες του καθενός.

Ποια θεωρείτε ότι ήταν η πιο δύσκολη συγγραφικά σκηνή στη Γη του Άβελ και γιατί;

Η πιο απαιτητική συγγραφικά στιγμή ήταν το τελευταίο κεφάλαιο. Εκεί έπρεπε να φανώ δίκαιος τόσο απέναντι στον Νέιθαν, τον πρωταγωνιστή μου, όσο και απέναντι στον αναγνώστη. Η ολοκλήρωση της ιστορίας ήταν κρίσιμη· ήθελα να σταθεί αντάξια όσων είχαν προηγηθεί και να δώσει ένα τέλος που να δικαιώνει όλο το ταξίδι. Όταν ο ήρωας μου έφτασε στη δική του Ιθάκη, ένιωσα πως έπρεπε να αποτυπώσω αυτή τη στιγμή με όσο το δυνατόν περισσότερη αλήθεια και φροντίδα.

Κλείνοντας και αφού σας ευχαριστήσουμε, θα θέλατε να μας πείτε πού πιστεύετε ότι θα οδηγηθούν τα επόμενα συγγραφικά σας βήματα; Θα συνεχίσετε στο συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος;

Μόλις ολοκλήρωσα το δεύτερο βιβλίο μου, μια ιστορία με εφηβικό-νεανικό χαρακτήρα και στοιχεία φαντασίας, που μιλά για τη χαμένη μας παιδικότητα. Η επιστημονική φαντασία είναι ασφαλώς το αγαπημένο μου είδος, όμως θέλω να δοκιμάσω και άλλα αφηγηματικά μονοπάτια. Επιλέγοντας το είδος και το ύφος που ταιριάζει καλύτερα στις αλήθειες που θέλω να αποτυπώσω. Αλλά σίγουρα θα επιστρέψω στην επιστημονική φαντασία πιο σύντομα απ’ ό,τι πίστευα.